Een nieuwe haven bij de Oostdorperweg
Begin 1892 kreeg gemeenteopzichter Leendert den Hoed opdracht om uit te zoeken wat het zou kosten als de gehele Zijlwatering niet alleen verdiept, maar ook verbreed zou worden. De opzichter maakte minutieuze opmeting van de bestaande toestand.
De Zijlwatering bleek 10 tot 12 meter breed en in het midden vaak nauwelijks een meter diep. Naar de oevers toe werd dat snel minder, zodat twee schepen elkaar niet konden passeren zonder aan de grond te lopen. Om de watering weer behoorlijk bevaarbaar te maken, moest de bestaande diepte verdubbeld worden. Dat betekende een heleboel baggerwerk. Daar zou waarschijnlijk een stoombaggermolen aan te pas moeten komen. Opzichter Den Hoed maakte een plan dat door de gemeenteraad werd goedgekeurd. Gaandeweg bleek evenwel dat deze oplossing onvoldoende was. Door drie scherpe bochten bleef de Havensloot ongeschikt voor binnenschepen van destijds normale afmetingen, ongeveer lang 20, breed 4,25 en diep 1,6 meter, met een laadvermogen van 40 ton.
Inmiddels was de ingenieur van Rijnland, dr. E.F. van Dissel, in de arm genomen. Om het probleem met de Havensloot op te lossen adviseerde hij om een nieuwe haven aan de Oostdorperweg te maken, met een kanaal vanaf de Zijlwatering. Ook moesten de Hogeboomse brug en de Rijnbrug met het sluisje vernieuwd worden. Na veel gepraat stemde de raad op 8 augustus 1892 in. Maar nu moest de benodigde grond nog gekocht worden. Daarbij waren drie Wassenaarse eigenaren betrokken, landbouwer Leonardus Gerardus Vogels, kroegbaas en bloembollenkweker Leendert Oudshoorn en Dirk baron van Pallandt. Zij vroegen hoge bedragen voor hun land. Veel te hoog vond de gemeente, maar men wilde haast maken, zag af van onteigeningsprocedures en ging tegenstribbelend akkoord. Men troostte zich met de hoop dat de kosten terugverdiend konden worden. De grondoverdracht vond begin februari 1893 plaats bij notaris Broeksmit, een week voordat het werk op basis van het plan Van Dissel in het Raadhuis openbaar werd aanbesteed. Overigens moest de gemeente vooraf toestemming vragen aan het provinciebestuur om het benodigde geld te mogen lenen. Niet alleen voor de grondaankoop, maar ook voor de uitvoeringskosten van het plan Van Dissel. Voorzien werd namelijk dat de prijs van het gehele project de hoogte ging naderen van de totale jaarbegroting van Wassenaar. De voor de financiën verantwoordelijke gemeenteontvanger zal wel wat bleek geworden zijn.
Albert Clobus
De Haven bij de Oostdorperweg in 1899 (Gemeentearchief Wassenaar 14454). Links op de voorgrond een tjalk van ca. 40 ton, die met kruiwagens gelost of geladen werd. Meer naar rechts enkele Westlanders. Dit type mat tot 20 ton en werd veel in Rijnland gebruikt. Op de achtergrond bij de Oostdorperweg twee grotere vrachtschepen. Op enkele boten zijn de zeilen losjes gehesen om te drogen.
De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.