In het land van Simsalabim,

                                                           Woont een jonge dromer

                                                                          Dr. Tjaard de Haan

Tjaard is op 25 augustus 1919 in Den Haag geboren. Zijn vader was architect en verhuisde nogal eens. Aan het eind van de jaren twintig vestigde het gezin zich in Wassenaar, in een door Rietveld gebouwd huis. Een huis, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog - in 1944 - onbewoonbaar werd. Hij was toen leerling op de school aan de Zijllaan, de school van meester Peereboom. In 1936 deed hij eindexamen Gymnasium en vervolgens ging hij in Leiden Nederlands studeren. In 1941 werd de universiteit gesloten en Tjaard zette zijn studie in Groningen voort. Toen al werd duidelijk, dat hij zich in de dialectologie en de volkskunde zou gaan specialiseren. In 1946 werd hij leraar Nederlands in Drachten en in 1948 deed hij het doctoraalexamen. Kort erna, in 1950, mocht hij zich doctor in de letteren en wijsbegeerte noemen. Zijn proefschrift was getiteld: Volk en dichterschap, een studie over de verhouding tussen de volkscultuur en de officiële literatuur.

In 1953 is hij als leraar Nederlands gaan werken op een Lyceum in Haarlem en hier heeft hij meer dan twintig jaar gewerkt. Zijn vader heeft in het begin van de jaren vijftig een rijtje huizen in de Kerkstraat ontworpen. Deze huizen zijn in 1955 opgeleverd en hij is zelf op nummer 64 gaan wonen. Tjaard heeft op dit adres vrijwel tot zijn dood gewoond. Hij is op 22 november 1983 in Oegstgeest overleden. De huidige bewoners van het pand Kerkstraat 64 troffen toen ze het pand wilden betrekken dit huis in bewoonde staat aan. Zo vonden ze achter de verwarming één van de boekjes waar Tjaard aan heeft meegewerkt.

Over de vele boeken, boekjes, gedichten en teksten van liedjes die hij heeft geschreven, het gaat hier om meer dan vijftig uitgaven, wordt verschillend geoordeeld. Zo las ik dat zijn proefschrift (als wetenschappelijke studie) op eenzame hoogte zou staan. “De publicist-propagandist had de overhand gekregen over de wetenschappelijk verantwoorde volkskundige. De Haan was de wetenschap ontgroeid.” Dit neemt niet weg, dat zijn betekenis voor de volkskunst niet gering geweest is. Door zijn geestdrift en inzet ontrukte hij menig schrijver en dichter aan de vergetelheid. Hopelijk geldt dit ook voor hemzelf. Uitgaande van het aantal door hem geschreven boeken, dat op dit moment via Marktplaats wordt aangeboden - 23 - is hij kennelijk nog niet vergeten.

Carl Doeke Eisma