“ Groot sociaal gevoel.
Ir. Hein Vos was denker en politicus.”
J. Tinbergen
In het nog niet zolang geleden verschenen stukje over de schrijver Aar van de Werfhorst werd terloops de vriend genoemd, waar hij bijna vijftig jaar mee heeft samengewoond, Hein Vos. Hoewel Hein onder het pseudoniem Hans Wispel gedichten heeft gepubliceerd is dat niet de reden waarom ik aandacht aan hem wil besteden. Hij is om andere redenen bekend geworden.
Hendrik werd op 5 juni 1903 in Tijnje, een dorp tussen Heerenveen en Drachten, geboren. Zijn vader was hoofd van de openbare school en zijn moeder werkte op dezelfde school als onderwijzeres. Zijn vader was lid van de SDAP en zijn twee zusters, Marie en Margot, zijn vooral bekend geworden als socialistische dichteressen. Omdat hij aanleg had voor wiskunde, ging hij in Delft elektrotechniek studeren. Hij woonde tijdens zijn studie in de kolonie Westerbro in Rijswijk. (Deze kolonie is min of meer te vergelijken met de bekende kolonie Walden van Frederik van Eeden.) Naast elektrotechniek had het vak economie zijn belangstelling. Mede hierom werd hij in 1945 -in het kabinet Schermerhorn-Drees- minister van Handel en Nijverheid. (Hij woonde sinds 1945 in Wassenaar, op het adres Julianaweg 16.) In die periode richtte hij het Centraal Planbureau op, waarvan zijn vriend, de latere Nobelprijswinnaar, Jan Tinbergen, directeur werd. In hoeverre zijn openlijke homoseksuele relatie met Aar van de Werfhorst een rol gespeeld heeft is niet duidelijk, maar na korte tijd moest hij overstappen naar een ander ministerie, het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Daar komt nog bij dat hij een voorstander was van een onafhankelijk Indonesië en hij stemde dan ook als enige in het kabinet tegen de politionele actie van 1947. Het leek hem dan ook niet verstandig om in een volgend kabinet zitting te nemen. Wél werd hij lid van de Tweede Kamer en later van de Eerste kamer, de Raad van State en de Sociaal Economische Raad. Verder heeft hij zich in het partijbestuur van de Partij van de Arbeid nuttig gemaakt, o.a. als voorzitter. Het idee,dat 1% van het nationaal inkomen van de geïndustrialiseerde landen ter beschikking moest worden gesteld van de Derde Wereldlanden, kwam uit zijn koker.
Naast de vele artikelen die hij in kranten en tijdschriften schreef, heeft hij ook enkele boeken op zijn naam staan. Hij is op 23 april 1972 in Wassenaar overleden.
Carl Doeke Eisma