Tijdens het schrijven van mijn bijdrage over de musicus Willem Pijper [zie in de rubriek Diversen bijdrage Een kort en rusteloos leven, Nr 565] realiseerde ik me dat er over zijn tweede vrouw met wie hij enkele jaren in ons dorp gewoond heeft, ook wel het een en ander te vertellen valt.

Emma Paulina van Lokhorst is op 26 augustus 1891 in Den Haag geboren. Haar vader Jacobus was architect en rijksbouwkundige en haar moeder Hester de Quack was schrijfster. Emmy zoals ze genoemd werd, kwam uit een gezin van zes kinderen.

Na de HBS ging ze naar de Kweekschool voor onderwijzeressen in Arnhem en vervolgens heeft ze korte tijd voor de klas gestaan. Wanneer je je verdiept in het leven van Emmy van Lokhorst kun je niet om haar relaties met mannen en vrouwen heen. Zo is ze vier keer getrouwd geweest waarvan twee keer met dezelfde man en ook tijdens haar huwelijken onderhield ze relaties met andere mannen zoals met de dichter Martinus Nijhoff. In 1916 trouwde ze met de journalist Hans van Loon en drie jaar later gingen ze scheiden. In 1922 trouwde ze weer met hem en in 1927 eindigde dit huwelijk. Enkele maanden later trouwde ze met de musicus Willem Pijper en dit huwelijk hield stand tot 1936. Van 1938 tot 1950 was ze getrouwd met de psychiater Paul Hugenholz. Ook in haar romans komen dit soort relaties met regelmaat ter sprake. Al deze huwelijken bleven overigens tot haar verdriet kinderloos. Tijdens een deel van haar huwelijk met Willem Pijper woonde ze in Wassenaar en wel van 1932 tot 1936 op het adres Vijverweg 19. Toen ze 26 jaar was, verscheen haar eerste boek Phil’s amoureuze perikelen. We kunnen hier zeker van een succes spreken en binnen vijf jaar verschenen er nog drie romans. In 1935 schreef ze het libretto van de door haar man Willem Pijper gecomponeerde opera Halewijn. Ze heeft ook enkele jeugdboeken geschreven zoals Jessy en de anderen. Zowel in de Telegraaf als in De Groene Amsterdammer schreef ze toneelrecensies en vanaf 1950 zat ze in de redactie van het literaire tijdschrift De Gids. Toch heeft een groot deel van haar werk de toets der kritiek niet kunnen doorstaan. Ik las hierover; “Emmy van Lokhorst onderging hetzelfde lot als de meeste van haar vrouwelijke generatiegenoten: hun werk kwam terecht in de stoffige hoek van de damesromans en het meisjesboek.” Vanaf 1967 werd Emmy verzorgd in een Amsterdams verpleegtehuis en op 27 mei 1970 is ze in Amsterdam overleden. In het Jaarboek Letterkundig Museum uit 1995 las ik dat Emmy een turbulent leven geleid heeft en dat lijkt me een juiste omschrijving.

Carl Doeke Eisma

Deze foto van Emmy van Lokhorst is gemaakt in de beginjaren dertig toen ze in ons dorp woonde.