Op 26 januari 2026 overleed ons oud-bestuurslid Albert Niphuis. Hij was jarenlang secretaris en daarmee de spil van de historische vereniging. De laatste jaren vroeg hij tijdens de Algemene Ledenvergadering aan het eind van de vergadering het woord om het bestuur namens de leden te bedanken voor de georganiseerde activiteiten in het afgelopen bestuursjaar.
Foto Mariëtte van Lit
Mijn eerste ontmoeting met Albert en Marry Niphuis staat me nog helder voor de geest. Dat was in 1978 toen ik in een Wassenaarse boekhandel mijn boek ‘Wassenaarse oudheden’ signeerde. Albert en Marry keken mij wat streng aan. In mijn boek had ik over de boerderij de Kerkewoning waarin zij woonden geschreven, en daarbij een verkeerd jaartal vermeld. Het tekent de kritische geest van Albert, die er altijd op gebrand was dat alle details klopten. Overigens zou ik ook al spoedig kennismaken met zijn droge humor.
Ir. Albert Jan Niphuis, die op 26 januari na een snel afnemende gezondheid op 85-jarige leeftijd overleed, verruilde in 1969 samen met echtgenote Marry een woonboot voor de eeuwenoude boerderij de Kerkewoning achter Kerkehout. Die verhuizing gaf een bijzondere wending aan hun bestaan. Ze bewoonden voortaan een rijksmonument dat veel aandacht vroeg qua onderhoud van de opstallen en het omringende erf. Albert, geboren in Almelo, was zelf van boerenafkomst. Hoewel opgeleid aan de Wageningen Universiteit en werkzaam in de statistiek (met adviseurschappen tot ver in het buitenland), was hij niet te beroerd om ieder jaar weer de sloten rond de boerderij uit te diepen en andere zware klussen te doen.
Gaandeweg bleek dat de Kerkewoning veel achterstallig onderhoud had. Albert en Marry waren jarenlang bezig om herstelplannen te maken, die uiteindelijk leidden tot een (kostbare) restauratie. Zij raakten ook steeds meer geïnteresseerd in de geschiedenis van hun boerderij. In 1983 brachten zij voor het eerst een bezoek aan een archief. Het huisarchief van kasteel Twickel in Delden bleek veel eeuwenoude archiefstukken te bewaren die betrekking hebben op de verhuur en het onderhoud van de Kerkewoning. De Van Wassenaers, vroegere bewoners van het kasteel, hadden zeggenschap over de Dorpskerk en ook over de bijbehorende bezittingen, waaronder de Kerkewoning. Jaren van studie volgden. Hun naspeuringen resulteerden in 2016 in een prachtig boek dat de geschiedenis van de boerderij vanaf het jaar 1493 beschrijft.
Albert en Marry ‘deelden’ hun boerderij graag met anderen. Toen de Open Monumentendag werd ingesteld, nu veertig jaar geleden, stelden zij hun boerderij meteen de eerste keer open voor het publiek en bleven dat doen tot 2017, toen zij besloten hun boerderij te verkopen en te verhuizen naar het Van Ommerenpark. In dat jaar ontvingen beiden de gemeentelijke legpenning uit handen van de burgemeester “vanwege hun jarenlange verdiensten voor het behoud en in kaart brengen van Wassenaars cultureel erfgoed en de ondersteuning van een actief erfgoedbeleid.”
In 1999 was Albert benoemd als secretaris van de historische vereniging, als opvolger van mevrouw Frens van Toor. Albert bleek een bedachtzame bestuurder, soms streng, voor zowel zichzelf als voor anderen. Maar vaak met een relativerende opmerking, een grapje en een glimlach. Albert was sinds 2008 een van de inleiders die meewerkten aan een cursus over de geschiedenis van Wassenaar die van 2008 tot 2018 jaarlijks werd gehouden. Vanaf 2010 konden de cursisten terecht in de stal van de Kerkewoning. In 2011 besloot Albert af te treden als secretaris. Bij Alberts afscheid maakte burgemeester Hoekema tijdens de Algemene Ledenvergadering bekend dat Albert was benoemd tot erelid van de vereniging. Albert bleef tot kort voor zijn dood wel actief als eindredacteur van de rubriek Actueel Verleden in de Wassenaarse Krant waarmee hij ongetwijfeld veel lezers een groot plezier heeft gedaan. De historische vereniging verliest in hem een belangrijke promotor en beschermer van het Wassenaarse culturele erfgoed, en een goede vriend.
Robert van Lit