Vorig jaar waren er in Wassenaar 49 land- en tuinbouwbedrijven. Bij 41 daarvan ging het om het hoofdberoep. Net iets meer dan de helft (26) waren veeteeltbedrijven; er waren 20 tuinbouwbedrijven en nog enkele gemengde bedrijven. Sedert 1980 is het aantal gehalveerd. Maar ook daarvóór daalde het aantal gestaag, zij het minder snel. In Nederland zijn landbouwtellingen gehouden (gegevens worden dan verzameld per huishouden/bedrijf) in de jaren 1910, 1921, 1930 en met ingang van 1934 jaarlijks. In 1930 gaven nog 127 getelden als hoofdberoep landbouwer, tuinder of veehouder op. Aardig is dat de individuele gegevens van de 'Telling betreffende het grondgebruik en den veestapel' in 1921 (maar ook die van1930, en voor Wassenaar  ook de gegevens van een veetelling in 1917 ) bewaard gebleven zijn. Bij de telling van 1921 werden van 444 grondgebruikers en/of veehouders gegevens verzameld. In 1921 werd men echter al meegeteld als men één of twee stuks vee had of 5 are land. De minimum omvang om meegeteld te worden is gaandeweg verhoogd en ligt tegenwoordig flink wat hoger dan in de eerste helft van de vorige eeuw. Wel is het zo, dat er toen nog tal van huisgezinnen waren met één koe en/of één of twee varkens, wat heden ten dage nauwelijks meer voorkomt. In de lijsten van 1921 vond ik namen die we ook nu nog bij agrariërs in Wassenaar aantreffen. Zoals gezegd lag de teldrempel vrij laag, want ook kwam ik melkhandels tegen en bijv. de brandstoffenhandel L. Parlevliet, met 1 paard boven de drie jaar en de korenmolenaar C. Mansvelt met 1½  ha gepacht grasland, 2 paarden boven drie jaar, 12 jonge kippen en 10 oude. Maar vooral werd mijn aandacht getrokken door namen als Jhr. Storm van 's Gravesande, hoofdberoep burgemeester. Hij had 2 ha grasland en 28 are tuingrond, 2 schapen, 4 lammeren, 6 varkens boven zes weken, 32 jonge kippen, 20 oude kippen en 1 bijenkorf of -kast. Maar ook D.Th. Ruys, hoofdberoep Directeur Rotterdamse Lloyd had naast twee paarden boven drie jaar, nog zes varkens en vijftig oude kippen. En W. Westerman, President van de Rotterdamse Bank had wat geiten of bokken en wat varkens. En zo waren er nog tal van hoogwaardigheidsbekleders zoals Ph. van Ommeren, cargadoor en Jhr. J. Loudon, Nederlands gezant te Parijs, die wat beesten hadden of nogal wat tuingrond. Het is tegelijkertijd niet zeker, dat ze dat zelf ook allemaal precies wisten, want het staat niet vast dat ze de opgave zelf deden. Wellicht betrof het activiteiten van huispersoneel. En hoewel de tellingen van te voren aangekondigd werden, kon het gebeuren dat een teller bot ving. De instructie zegt dan: "Wordt niemand thuis aangetroffen, weigert men de gevraagde gegevens te verstrekken of zijn de verstrekte gegevens klaarblijkelijk onjuist, zoo zal de teller in zeer vele gevallen de inlichtingen bij de buren kunnen krijgen". Zo'n instructie is duidelijk ook verleden tijd.

                                                                                                          Albert Niphuis