In het oud-Hollandse recht (vóór 1811) was de positie van de ongehuwde moeder goed geregeld. De vader was verplicht de moeder van zijn kind een vergoeding te betalen voor haar verloren eer, voor de kosten van de kraam en voor het levensonderhoud van het kind. Ook kon hij haar trouwen, waarmee dan haar eer gered werd en het zijn huwelijksplicht werd om zijn gezin te onderhouden. Een huwelijk werd echter niet altijd door (beide) partijen gewenst. Wanneer er niet werd getrouwd, werd in de eerste plaats geprobeerd om de vergoeding van de kosten onderling te regelen. Maar konden zij het niet eens worden over de hoogte van de vergoedingen, dan kon de ongehuwde moeder de vader voor de vierschaar van schout en schepenen dagen. En zo kregen de Wassenaarse schepenen in de eerste maanden van 1756 de gevolgen van een liefdesaffaire op de buitenplaats Persijn te behandelen.
Het ging om Grietje Jansdr. Corel, de dienstmeid van de weduwe Santbergen die naast het huis Persijn woonde, en om Eske Jacobs Biesebeek, de tuinman van Persijn. Op 13 oktober 1755 was Grietje "in de kraam bevallen" van een zoon. Maar Grietje is ongehuwd en de vader van het kind heeft haar niet willen "eeren" door haar te trouwen, noch "andersints haer geschondene eer te beeteren in gelde". Zij eist 50 zilveren ducatons wegens de defloratie, 50 gulden voor de kosten van de kraam en 2 gulden per week voor de alimentatie van het kind, vanaf de geboorte totdat het kind 20 jaar oud zal zijn, of eerder als het kind zijn eigen kost kan verdienen.
Grietje geeft aan dat het bedrijven van de liefde wat haar betreft niet helemaal vrijwillig is geweest. Eske Biesebeek heeft namelijk met "veelvuldige intrigues, en geduurige aansoekingen" haar zo ver gekregen. Eske erkent dat hij de vader is van het kind, maar zegt ook dat hij "door de liefkoserijen en aenlokselen van de eijs[eress]e so verre is geseduceert [verleid] geworden dat hij vleeschelijk met haer heeft geconverseert". En hij zegt voorts dat hij zich er altijd zorgvuldig voor heeft gehoed "sig door trouwbeloften aen de eijs[eress]e te verbinden, maer ter contrarie heeft gesegt nooijt of in eeuwigheid met haer te willen of te sullen trouwen".
Eske doet het tegenvoorstel om het kind "tot sig te neemen en ten sijnen kosten te sullen alimenteeren en opvoeden" en "ten dien eijnde" diende Grietje dan het kind "over te geeven". Een voorstel waarop Grietje niet wil ingaan. Door bemiddeling van de vierschaar komen partijen uiteindelijk overeen dat Eske aan Grietje ƒ 150:-:- zal betalen en dat Grietje dan niet verder tegen hem zal procederen of hem anderszins over deze kwestie nog lastig zal vallen.
Marry Niphuis-Nell