In Het Vaderland van 8 september 1936 lees ik: “Het Rijnlands Lyceum, gelegen aan de Backershaegenlaan te Wassenaar is gistermiddag officieel geopend. Het denkbeeld om deze school te stichten, is uitgegaan van eenige Leidsche hoogleeraren, die van meening zijn, dat het onderwijs op de middelbare scholen teveel berekend is op het vergaren van theoretische kennis.

De leerlingen doen thans veel parate kennis op, welke zij niet weten toe te passen. Deze school, die op het Dalton-systeem is gebaseerd, kon slechts tot stand komen dank zij den financieelen steun van particulieren. De voorzitter van het dagelijks bestuur van de stichting Rijnlands Lyceum, prof. dr. A.E. van Arkel, sprak de hoop uit, dat het moge gelukken, deze school te maken tot een gemeenschap ter voorbereiding van het leven in de groote gemeenschap. De burgemeester van Wassenaar, de heer Wiegman, die aanvankelijk nogal sceptisch tegenover de plannen stond, bracht hulde aan het dagelijksch bestuur. Dr. De Groot, den directeur van de Dalton-H.B.S. in Den Haag gaf een korte uiteenzetting van de moderne opvattingen in het middelbaar onderwijs en merkte op, dat ieder initiatief om het onderwijs meer naar de zelfwerkzaamheid der leerlingen te oriënteeren, op zijn volle medewerking kan rekenen. Spreker zeide, dat hij door de practijk zóó overtuigd is geworden van de zegeningen van een onderwijsmethode, die het activiteits-centrum van den docent naar den leerling verlegt, dat hij iedere poging in de richting bevordert en steunt.”

Wat wil dat zeggen: Het Dalton-systeem? Het gaat hier om een manier van werken binnen het onderwijs, die uit praktische overwegingen is ontstaan en niet uit pedagogische. Zo rond het begin van de vorige eeuw, was Helen Parkhurst (1887-1973) werkzaam als onderwijzeres op een schooltje in het stadje Dalton in Amerika. Ze had slechts één lokaal tot haar beschikking, waarin alle kinderen, ongeacht leeftijd of begaafdheid, les kregen. Dit had tot gevolg, dat de leerlingen een groot deel van de dag zelfstandig aan het werk moesten gaan. ’s Morgens mochten ze min of meer zelf kiezen wat ze gingen doen en ’s middags werd er in groepjes les gegeven. Hiervoor werden de vier hoeken van het lokaal benut. Ze kregen taken op, die later gecontroleerd werden. Ook het samenwerken werd gestimuleerd.

Bij navraag is mij gebleken, dat er momenteel op het Rijnlands Lyceum weinig terug te vinden is van dit Dalton systeem.
Wél in het motto: Vrij, niet stuurloos, met de nadruk op vrij graag

Carl Doeke Eisma

Dit logo wordt nog steeds gebruikt als briefhoofd en op schoolrapporten.