Ik kan me niet voorstellen dat iemand bezwaar kan maken tegen de titel die hierboven staat. Ik vond hem in een van de programmaboekjes van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen, departement Wassenaar. In dit artikel wil ik u iets vertellen over de geschiedenis van deze vereniging.

1784

In dit jaar werd de Maatschappij van Konsten en Wetenschappen tot nut van ’t Algemeen in Edam door een zestal personen opgericht. Jan Nieuwenhuyzen nam hierbij het voortouw. Het doel van deze Maatschappij was en is het welzijn in de ruimste zin van het woord van zowel het individu als de gemeenschap te bevorderen. Zeker in het begin werd er uitgegaan van de gedachte dat vooral kennis de weg naar persoonlijke en maatschappelijke ontwikkeling vormt. De volksontwikkeling tot een hoger cultureel niveau brengen, was hierbij van belang en dit heeft onder meer geleid tot het stichten van Volksuniversiteiten. Het hoofdbestuur vestigde zich in Amsterdam en door ons hele land werden afdelingen, departementen genaamd, opgericht. En zo verschenen er in de loop der jaren Nutsspaarbanken, Nutsleeszalen en Nutsscholen en in 1984 werd de universiteit van Utrecht met een Nutsleerstoel uitgebreid, ingevuld door Nan Dodde, een pedagoog, die ik in een ver verleden goed gekend heb.

1919

Het departement Wassenaar werd op 13 februari 1919 opgericht en de statuten werden op 4 september 1987 aangepast. Ons dorp kende een tweetal Nutsspaarbanken, een in de Langstraat en een op het Stadhoudersplein. Het bijzondere van deze banken was, dat ze geen winstoogmerk hadden. De winst werd voor goede doelen gebruikt, zoals bij Fonds 1818 in Den Haag nog het geval is. De betreffende Nutsspaarbank waar dit fonds uit voortgekomen is, is in 1818 gesticht, vandaar de naam. In de Nutsspaarbank in de Langstraat bevond zich een bibliotheek. Ik las dat er in 1964 wel zo’n 35.000 boeken uitgeleend zijn en dat is niet gering. Hoewel het ondoenlijk is om alle namen van bestuursleden van het Nut, zoals deze vereniging ook wel genoemd wordt, te noemen, wil ik voor het echtpaar Timmerman, dat op het Anthonie Duyckplein gewoond heeft, een uitzondering maken. Zowel de heer J.G. Timmerman als zijn vrouw hebben zich vele jaren ingezet voor deze vereniging, zowel in het bestuur als voor de bibliotheek. Het uitreiken van de gemeentelijke erepenning en de gouden eremedaille van de orde van Oranje Nassau was dan ook zeer terecht. Natuurlijk is er ook nog een Nutsschool in Wassenaar.

2019

Over enkele maanden wordt het 100 jarig bestaan van deze nog steeds bloeiende vereniging – het is het enige departement in Zuid-Holland dat nog steeds functioneert - gevierd. Er zijn zo’n 500 mensen lid. Het valt wel op dat de gemiddelde leeftijd hoog is, al is het natuurlijk wel zo dat iedereen welkom is. Vooral oudere mensen maken gebruik van de mogelijkheid om in Wassenaar zelf of in aanpalende gemeenten naar een voorstelling een cursus of concert van niveau te gaan. Dit betekent dat het vervoer een probleem kan zijn, maar hier houdt het bestuur rekening mee. Indachtig het doel van het Nut moeten in principe alle mensen van deze mogelijkheden gebruik kunnen maken. Dit geldt natuurlijk ook voor de excursies die georganiseerd worden. Kortom ik denk dat we het nog vele jaren samen fijn gaan houden.

Carl Doeke Eisma

Ex libris, ontworpen door Leo Léon.