In een bijlage van het Wassenaars Nieuwsblad van 24 september 1980 vertelt meester Van Vlaanderen over zijn ervaringen als leerkracht op één van de Wassenaarse scholen en zo krijgen we een inkijkje in het onderwijs hier in ons dorp aan het begin van de vorige eeuw.
Bij mijn komst in Wassenaar in 1921 was de school gevestigd aan de Langstraat 32, zo begint zijn verhaal. Er waren toen drie oude lokalen, gebouwd in 1881 en in 1890 en twee nieuwe, die zijn gebouwd in 1916. De oude lokalen werden gescheiden door glazen wanden en hier hingen versleten gordijnen voor. Ook de leermiddelen zoals de lees- en rekenboekjes en de landkaarten waren erg verouderd. In die tijd werden de leerlingen om de negen maanden toegelaten en dit betekende dat er niet zes jaarklassen waren maar negen maandsklassen. Het personeel bestond uit een hoofd, drie onderwijzers en twee onderwijzeressen. Iedere onderwijzer en onderwijzeres had dan ook twee klassen en er zaten soms wel vijftig leerlingen in zo'n klas. Het schoolhoofd was meester De Boer, altijd gekleed in een grijs jaquetkostuum en met een bolhoed op zijn hoofd. Hij had de leerlingen er goed onder. Het onderwijs werd klassikaal gegeven en de meeste leerlingen verlieten de school na zes jaar. De jongens gingen bij vader in het bedrijf werken of werden loopjongen en de meisjes gingen in de huishouding helpen. Enkele leerlingen, ongeveer vijftien, bleven nog twee jaar langer op school in de kopklas. Ze kregen dan ook les in de Engelse en Duitse taal. Om kwart over tien werd door het hoofd je lokaaldeur geopend en dan liepen de leerlingen achter hem aan naar het toilet. Eén keer per jaar werd er voor de ouders een openbare les gehouden. Ouderavonden bestonden er toen nog niet. Schoolrapporten bestonden er ook nog niet op onze school. Later werden de leermiddelen verbeterd en kregen de leerlingen van de vijfde en zesde klassen huiswerk mee en toen werden er wel ouderavonden gehouden, contactavonden geheten. De ouders kregen dan vijf minuten om met de leerkracht over de vorderingen van hun kind te komen praten. Op 1 maart 1961 ben ik met pensioen gegaan.
Ed Janson schrijft in zijn boek Uit de Geschiedenis van Wassenaar over het betreffende schoolgebouw: Dit gebouw heeft aanvankelijk als Franse kostschool gediend en werd vervolgens gebruikt voor de opleidingsschool voor kleuteronderwijzeressen van Elise van Calcar. In 1980 toen bovenstaand verhaal van meester Van Vlaanderen verscheen, was het Astra theater er gevestigd.
Carl Doeke Eisma
School voor christelijk onderwijs in de Langstraat, foto van 1921.
De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.