In het artikel: De dorpsklok luidt (1) - nummer 265 van deze rubriek - kwam ik de volgende zin tegen: Immers in 1958 werd de huidige tweede klok door boeren van de Wassenaarse Hervormde Gemeente geschonken, betaald uit hun ‘Schapenfonds’. Omdat het woord Schapenfonds mij op dat moment niets zei, ben ik op zoek gegaan naar de betekenis ervan. Dit woord kan op twee manieren uitgelegd worden: een  verzekeringsfonds voor boeren, die wanneer ze in de problemen komen, een (klein) bedrag uit dit fonds uitgekeerd krijgen én een mogelijkheid om iets extra’s voor de kerk te doen. Over deze laatste mogelijkheid wil ik u iets meer vertellen en dan beperk ik me tot de Hervormde Gemeente hier in Wassenaar.

Dit fonds is in 1914 opgericht door Jhr. Dr. W. A. Beelaerts van Blokland en de grootvader van onze dorpsgenoot Bram Binnendijk. Oorspronkelijk werden de lammeren via de kerk gekocht op de veemarkt in Leiden en vervolgens ondergebracht bij die boeren, die aangesloten waren bij het Schapenfonds. Na enige tijd werden de schapen verkocht en de winst werd gebruikt om een schenking te doen aan één van de drie Hervormde kerken in onze gemeente. In een later stadium kochten de boeren die lammeren zelf en wanneer één ervan door omstandigheden dood ging, gaven die boeren vaak een schaap van zichzelf weg. De betreffende lammeren werden geoormerkt, zodat ze herkenbaar waren als schapen van het fonds. Enkele jaren geleden is dit Schapenfonds opgeheven. De Leidse veemarkt, die al sinds 1616 bestond, is in 2001 opgeheven en er ontwikkelde zich een enorme papierwinkel rond het in bezit hebben van een schaap. Mede in verband met eventuele ziekten moest aantoonbaar zijn – via het Uniek Bedrijfsnummer (UBN) – wie de eigenaar van het schaap was en omdat zo’n schaap minstens vijf maal van eigenaar verwisselde, werd dit te veel van het goede. Los van de reeds genoemde klok, zijn er vele waardevolle geschenken via dit fonds verkregen, zoals de kroonluchters in de Dorpskerk. Ook al zijn er jaren geweest, dat er weinig of niets aan die schapen verdiend werd, is er in de loop der jaren een fors bedrag bijeen gebracht. Tot slot een voorbeeld van een geschenk aan de Messiaskerk. In deze kerk staat een prachtige kaarsenstandaard, versierd met een beeld, door de Haagse kunstenares Josine Croin gemaakt. Dit beeld stelt de doortocht door de Rode zee voor. U moet maar eens gaan kijken. U zult het met me eens zijn, dat dit een prachtig beeld is, maar er is meer. Aan de achterzijde staat een eenzaam schaap, ter verduidelijking, wie dit beeld betaald hebben: de boeren, die lid waren van het Schapenfonds.

Met dank aan: Lida Keukenmeester en Bram Binnendijk.

Carl Doeke Eisma