Met ingang van 4 oktober 2011 luidt de klok van de Dorpskerk iedere dag om 12.00 uur enkele minuten. Honderden jaren was het gebruikelijk dat de klok op dat tijdstip geluid werd. Maar een aantal jaren na het eind van de Tweede Wereldoorlog kwam er aan dat gebruik een einde. Decennialang heeft de klok om twaalf uur gezwegen. Nu is het eeuwenoude gebruik in ere hersteld.

Het was Heleen van der Weel, beiaardier van Den Haag en historica, die eind vorig jaar tijdens een boeiende lezing over luidklokken voor leden van de Historische Vereniging Oud Wassenaer aandacht vroeg voor het feit dat de klok van de Wassenaarse Dorpskerk al sinds lang niet meer op twaalf uur geluid wordt. In de Middeleeuwen liet de klok van de (toen nog katholieke) Dorpskerk het Angelus klinken. In tijden waarin de dorpelingen geen horloge droegen, markeerde het klokgelui het moment waarop gepauzeerd kon worden om te bidden en een maaltijd te gebruiken (denk aan het lied van Victor Alexander de la Montagne en Catharina van Rennes: ‘Het Angelus klept in de verte. In tonen, zo zuiver en hel. De grootmoeder knielt op de drempel. De kind’ren zij staken hun spel’ (etc.). Na de Reformatie werd het luiden van de klok om twaalf uur, na het eerste herstel van de kerk, weer voortgezet. De wat oudere Wassenaarders kunnen zich nog wel herinneren dat het klokluiden na de Tweede Wereldoorlog nog enige tijd gewoon doorging, maar dat toen de stilte intrad. Tijdens haar lezing deed Heleen van der Weel een oproep om dit mooie oude gebruik weer in ere te herstellen. De Historische Vereniging heeft dit opgepikt en verzocht het bestuur van de Dorpskerk om de klok voortaan weer om twaalf uur te luiden. Zij wees er daarbij op dat het hier een gebruik betreft dat eertijds algemeen in Nederland in zwang was, maar dat in veel gemeenten in onbruik is geraakt. Het overleg geschiedde eerst informeel. Het kerkbestuur liet weten dat het wel genegen was om het klokluiden weer in te voeren, maar zag graag eerst een formeel verzoek tegemoet. Nadat deze brief was ontvangen, stemde het kerkbestuur in met de plannen en maakte bekend dat het klokluiden om twaalf uur op 4 oktober weer zou worden ingevoerd. Op zich was dit niet zo moeilijk; de al bestaande tijdklok moest worden geactiveerd. De eerste poging verliep overigens niet van een leien dakje, de klok begon om middernacht te luiden. Inmiddels is dat hersteld en kan iedereen om twaalf uur in de ochtend genieten van een kort klokgelui, de voortzetting van een eeuwenoude traditie.

Robert van Lit