Onlangs is het boek: Co Brandes, bouwmeester van de Nieuwe Haagse School verschenen en dit lijkt me voldoende aanleiding om hier in deze rubriek aandacht aan te besteden, al was het alleen maar omdat op de achterzijde staat: “Geen enkele architect heeft tijdens het Interbellum het aangezicht van Den Haag en Wassenaar zo bepaald als Co Brandes.” In een kleine 50 jaar heeft hij meer dan 400 projecten tot stand gebracht.

Jacobus Johannes Brandes is op 27 december 1884 in de Trompstraat in Den Haag geboren. Na de lagere school en de driejarige mulo ging hij enkele jaren ’s avonds naar de ‘kunstnijverheid – teekenschool’ in de Raamstraat, terwijl hij overdag als leerling timmerman werkte. Op achttienjarige leeftijd wordt hij als aankomend tekenaar aangenomen op een architectenbureau in Den Haag. Hij is bijzonder leergierig en mag na enige tijd al zelfstandig ontwerpen tekenen. In 1906 verhuizen zijn ouders naar Heemstede en Co gaat als bouwkundig tekenaar bij een architectenbureau in Haarlem werken en twee jaar later is hij werkzaam als architect in Den Haag. Op 7 juni 1911 trouwt hij met Christina Jacoba Keemink. Ze zullen acht kinderen krijgen. Hij heeft, of als zelfstandig architect, of samen met anderen, aan honderden projecten gewerkt. Een kleine 90 hiervan werden op Wassenaars grondgebied gebouwd. We moeten overigens niet alleen aan villa’s en landhuizen denken. Ook stratenplannen, een school, een transformatorhuisje en een muziektent om enkele voorbeelden te noemen, werden gerealiseerd. Co is om precies te zijn 21 keer verhuisd. Alleen al in Wassenaar heeft hij op vier adressen gewoond en wel: in 1917 op het adres 1^e Schouwweg 37, in 1918 op de Groot Haesebroekseweg 15^a , van 1919 tot 1922 op de Duinvoetlaan 1^a en van 1928 tot 1931 in de Narcislaan op nummer 34. Co Brandes is op 13 december 1955 in Den Haag overleden.

Het landhuis Meyenhage
In 1918 dient Co Brandes de bouwaanvragen voor het landhuis Meyenhage in. Een jaar later gaat hij hier zelf wonen, samen met zijn vrouw Stine en hun kinderen. Dit landhuis is gelegen aan de Duinvoetlaan. Hij is een bewonderaar van het werk van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright en dat is zichtbaar in het interieur van dit huis. Een vriend van Co, de architect Jan Wils, merkt op over dit huis: “’t Is volop romantisch en heeft datzelfde charmeerende in vorm, lijn en kleur, waardoor de Engelsche landhuizen zoo aantrekken.”

U begrijpt, dat ik dankbaar gebruik gemaakt heb van de tekst uit eerder genoemd boek, die samen met de vele afbeeldingen een uitstekend beeld geeft van leven en werk van deze vooraanstaande architect. Mocht u meer willen weten dan zou u het boek kunnen kopen. Gezien de beperkte ruimte die mij ter beschikking staat in deze rubriek, laat ik het hierbij, maar niet zonder de auteur, Kees Rouw te bedanken. Daar komt nog bij dat ik onlangs – in artikel nummer 437 – ook al aandacht aan deze architect besteed heb.

Carl Doeke Eisma

Dit briefhoofd heeft Co Brandes vanaf 1908 enige jaren gebruikt.