Hoewel Jan Ligthart ( 1859-1916 ) tijdens zijn leven zeker tot de bekende Nederlanders gerekend kan worden, weten nog maar weinig mensen wie hij was. ( Overigens was hij ook ver buiten ons land bekend.) Vertel je echter dat hij heeft meegewerkt aan de leesmethode Aap, noot, mies en aan de boekjes over Ot en Sien, dan hoor je vaak: “Oh,die”.
De oudste dochter van Jan Ligthart en zijn vrouw Marie - Bep genaamd - is getrouwd geweest met Floris Hers. In 1928 is ze echter van hem gescheiden. Hoewel de vader van Marie de calvinistische leer aanhing, was hij van joodse afkomst. Marie heeft zich altijd sterk tot het Joodse volk aangetrokken gevoeld, zoals ook uit haar boek: Door Erets Israël blijkt.
Marie is in 1946 overleden en heeft de Tweede Wereldoorlog dan ook in volle omvang meegemaakt.
Onlangs kwam ik in het boek: Wassenaar in de Tweede Wereldoorlog (1995) voornoemde Floris Hers tegen en na lezing van onderstaande tekst zal het u duidelijk zijn waarom ik voor de titel van dit stukje gekozen heb.
De groepsleider van de NSB in Wassenaar was de arts: dr. Floris Hers. In 1933 werd hij als lid van de NSB ingeschreven onder stamboeknummer 8381. Van oktober 1937 tot oktober 1940 was Floris Hers groepsleider van de NSB. De massabijeenkomsten met kopstukken als Mussert, Van Geelkerken en Rost van Tonningen werden altijd door hem ingeleid. Zijn echtgenote was eveneens lid van de NSB. (Hij was voor de tweede keer getrouwd. Waarschijnlijk met het dienstmeisje, waar hij tijdens zijn eerste huwelijk al een verhouding mee had. [cde]) “Ik zag in Hitler den man, die voor het menschdom betere levensvoorwaarden zou scheppen en Europa voor de economische en moreele ondergang zou behoeden.” Zijn activiteiten tijdens de bezetting zijn weinig verheffend geweest. Hers zou tegen een assistent hebben gezegd: “De joden gaan weg en komen nooit meer terug; ze worden allen afgemaakt. Joden is toch allemaal gespuis.” In juni 1944 is hij als arts in actieve dienst getreden bij de Waffen SS. Op 6 februari 1948 hoorde Hers 20 jaar gevangenisstraf tegen zich eisen. (Deze straf is later tot 10 jaar verminderd.) In mei 1957 is hij overleden. In hoeverre Marie op de hoogte is geweest van het doen en laten van Floris Hers tijdens de Tweede Wereldoorlog is mij niet bekend.
Carl Doeke Eisma