Jacob van Wassenaer van Obdam leefde van 1610 tot 1665. Hoewel zijn vader, Jacob van Wassenaer-Duvenvoorde, luitenant-admiraal was, diende hijzelf sinds 1631 in het Staatse leger. In 1653 - hij had inmiddels de rang van kolonel behaald - werd hij gemachtigde der Staten op ’s lands vloot.
Hoewel hij onbekend was met de zeevaart, werd hij toch, na de dood van M. H. Tromp, als diens vervanger gekozen, in de rang van admiraal. In 1656 ontzette hij Danzig, dat door de Zweden werd geblokkeerd en in 1657 sloot hij de Taag af en bovendien maakte hij 15 schepen buit.
Bij het uitbreken van de Tweede Engelse Oorlog (1665) zocht hij de Engelse vloot op bij Lowestoft. Door treuzelen verspeelde hij zijn goede aanvangspositie en tijdens een tweestrijd met de Engelse opperbevelhebber, vloog zijn schip de lucht in, waardoor hij sneuvelde. In de Grote Kerk van Den Haag werd een monument voor hem opgericht en later zijn vele oorlogsschepen naar hem genoemd.
Eén wapenfeit heb ik bewust overgeslagen. Tijdens de Deens-Zweedse Oorlog, (1658) versloeg hij de Zweedse vloot in de Sont. “Ofschoon hij grote moed toonde, gaf hij weinig leiding en raakte hij na afloop in felle twist met zijn kapiteins, die hij van lafhartigheid beschuldigde, en met de admiraliteit van Amsterdam”, zo lees ik. Dit laatste was de reden, waarom hij geen ontslag nam, ondanks het feit, dat zijn gezondheid te wensen overliet. De tegen hem ingebrachte klachten zouden eerst ingetrokken moeten worden.
Ook de dichter Joost van den Vondel was op de hoogte van deze laatste gebeurtenissen. “Ook in deze jaren blijft Vondel een levendige belangstelling koesteren voor al wat leeft in stad en land. Met name de grote gebeurtenissen op staatkundig gebied vragen zijn aandacht.” En mocht u hier meer over willen weten; in zijn gedichten Vrye zeevaart naer Oosten en Staetwekker kunt u hier meer over lezen.
Overigens was Vondel niet de enige dichter die zich door dit soort onderwerpen liet inspireren. Zo schreef Jeremias de Decker zijn gedichten Groet en Gedenkteken ter ere van Jacob en Heiman Dullaert zijn gedicht Op de Dood.
Carl Doeke Eisma