In 1976 werd mijn aandacht getrokken door een klein huis op de hoek van het Ammonslaantje en de Maaldrift. Het stond leeg en maakte een vervallen indruk. Het was een laag huisje met twee kleine ramen in de voorgevel, waartussen zich een gevelsteentje met het jaartal 1870 bevond. Midden uit het  pannendak stak een schoorsteen omhoog. Het huis stond in een zeer grote, verwilderde tuin, omgeven door hagen en overschaduwd door een oude kastanjeboom. Ik plaatste mijn visstoeltje langs de Maaldrift en maakte een aquarel van het landelijke tafereel. Het huisje bleef trekken, want later zat ik in de tuin en maakte een gedetailleerde tekening van de voorgevel. Ook bezocht ik het interieur en maakte daar een schets, inmiddels vergezeld van enkele buurtbewoners op wie mijn belangstelling voor dit oude huisje begon over te slaan. Het was spannend om je voor te stellen hoe mensen nog niet zo lang geleden dit muf ruikende, vochtige huisje hadden bewoond. Hun sporen waren nog overal aanwezig. Aan het interieur leek tijdens de bouw weinig meer veranderd te zijn. Een lage zoldering, paneeldeuren, de bedsteden waren nog volledig aanwezig. Moderne gemakken als centrale verwarming, een goed ingerichte keuken en een badkamer hadden dit huisje nooit bereikt. De oude mensjes die hier ongetwijfeld woonden, moeten ’s winters kou hebben geleden. Waarschijnlijk snorde alleen in de woonkamer de kachel. Gebrekkig onderhoud zou het huis uiteindelijk de das omdoen. Toen tijdens een storm een zware zolderbalk in de woonkamer plofte, begrepen de bewoners dat het tijd werd hun bouwval voorgoed te verlaten. Kort daarop werd het afgebroken en verrees hier een gerieflijke villa.

Een zelfde lot onderging jaren later het aardige boerderijtje van Buitelaar aan het Ammonslaantje. Ook zo’n door kastanjes overschaduwd pandje waar het rad van de tijd een eeuw geleden krakend tot stilstand is gekomen. Ook hier kleine kamertjes, piepende paneeldeuren en zuinig bewaarde bedsteden.

Vandaag de dag staat een schelpenvissershuisje aan het Tuinpad, dicht bij de Van Hogendorpstraat, op de nominatie om gesloopt te worden. Wat jammer dat niemand oog lijkt te hebben voor dit soort historische arbeidershuisjes die ooit volop in Wassenaar te vinden waren, maar inmiddels schaars goed zijn geworden. De Stichting Historisch Centrum Wassenaar heeft zich onlangs tot de gemeente gewend met het verzoek het schelpenvissershuisje, tezamen met de aanpalende tuinderswoning, te laten staan en te restaureren. Dit soort huisjes zijn, behalve visueel aantrekkelijke gebouwtjes, toch de versteende herinnering aan vroegere generaties van noeste werkers, Wassenaarders die het niet breed hadden, mensen die we toch niet mogen vergeten.

Robert van Lit