Je zult het maar zelden tegenkomen: een grote marmeren gedenkplaat in de hal van een woonhuis, ter herinnering aan vroegere bewoners. In Wassenaar is zo’n gedenksteen te vinden in het Baljuwhuis, het meest deftige huis aan het Plein. Ook de voorgevel is al bijzonder, want deze wordt bekroond door een reusachtig in steen uitgehouwen familiewapen. Het wapen van de Van Wassenaers. Wie via de trap en het bordes de woning betreedt, komt in de ruime hal. De deur aan het eind van de hal leidt naar de salon. Boven deze deur is de bewuste steen aangebracht. In zeventien uitgehakte regels wordt de lof van de stichter van het huis bezongen. Lezing van de tekst levert problemen op. De tekst is gesteld in het Latijn. In het Latijn van de achttiende eeuw, welteverstaan, dat soms als potjeslatijn bestempeld kan worden. De oude Romeinen zouden bijvoorbeeld vreemd opgekeken hebben bij het woord ‘Balliuh’. De opsteller van de tekst kon blijkbaar geen vertaling vinden voor ‘ baljuw’, de functie die Joan van Gybelant in Wassenaar bekleedde. Vertaald luidt de tekst: ‘ In blijvende herinnering aan de edele Johannes van Gybelant, die gedurende meer dan een halve eeuw het ambt van baljuw in de baronie van Wassenaer en Zuidwijk heeft vervuld met de grootste lof, nauwgezetheid en onkreukbaarheid, en tevens aan zijn voortreffelijke echtgenote Ellegonda Theodora Linthorst, één met haar man, wegens ontelbare weldaden en uitzonderlijke verdiensten aan de baanderheer (Graaf van Wassenaer) en de gemeenschap, zoals zij hebben zorggedragen voor de stichting van openbare scholen uit eigen middelen en tenslotte dit huis hebben gebouwd tot verfraaiing en sieraad van het dorp en als bewijs van hun dankbaarheid in eigendom opgedragen aan de baanderheer. Unico Wilhelm graaf van Wassenaer, heer van Wassenaar, en Dodonea Lucia barones van Goslinga, echtgenoten, hebben opdracht gegeven deze gedenksteen te plaatsen, 1764’. Opmerkelijk detail: Van Gybelant leefde nog toen deze tekst werd opgesteld. Hij stierf twee jaar later en liet zijn fraaie woning na aan de Heer van het dorp, Unico Wilhelm graaf van Wassenaer.

Robert van Lit