Aan de Rijksstraatweg, tegenover de Van der Oudermeulenlaan, ligt het landhuis Maarheeze.

Maarheeze is het eerste object dat op de Gemeentelijke monumentenlijst is geplaatst, omdat het ministerie van defensie het landgoed zou gaan ontruimen en voorkomen moest worden dat het huis en de omgeving schade zouden ondervinden bij een herbestemming.

Met de bouw van het huis Maarheeze werd begonnen in 1914. De bouwvergunning werd afgegeven op 7 juli van dat jaar. Het ontwerp is van de bekende architect Co (J.J.) Brandes, die toen werkte voor het al even bekende Haagse architectenbureau Hoek en Wouters. Zowel Co Brandes als het bureau van Hoek en Wouters hebben in Wassenaar veel villa’s op hun naam staan.

Opdrachtgever was de oud-Indiëganger G.A.van Putten jr. De omliggende terrassen en de tuin werden rond 1917 ontworpen door D.F.Tersteeg, die pionier genoemd mag worden van een nieuwe architectonische stroming in de tuinkunst. De betegelde fontein met spuwers geeft hiervan een goed beeld.

Wanneer precies Maarheeze in gebruik werd genomen door de Militaire Inlichtingen Dienst en de Hogere Krijgsschool, is niet zeker. Wel weten wij dat op 27 december 1966 vergunning werd verleend tot het dichtbouwen van het balkon aan de linker zijgevel. Het ontwerp voor de daar te realiseren serre werd gemaakt door architect J.H.Stuffers van de Rijksgebouwendienst. Nog geen jaar later werd verguning verleend om het terras op de linker voorhoek in hout dicht te bouwen. Het ontwerp hiervoor was van de zelfde architect.

Kenmerken voor het vroege werk van Co Brandes zijn ruimschoots voorhanden aan het huis Maarheeze. Zo valt het siermetselwerk op, waarbij rijkelijk met kleur-nuances is gewerkt en de geglazuurde reliëftegels. De gevels geven een duidelijke verticale verdeling te zien, ook al door de van grond tot daklijst doorgetrokken erker in de voorgevel. De forse mansardekap, gebouwd rond een lichtkoepel, bevat aan alle zijden een steekkap, waarvan de uiteinden worden afgesloten met in siermetselwerk uitgevoerde topgevels.

Enige tijd geleden vroeg een projectontwikkelaar vergunning in het huis een aantal appartementen te mogen bouwen met een parkeergarage onder het terras en enkele vrijstaande villa’s in de tuin. Inwendig zou met name de monumentale hal ernstig worden aangetast, terwijl de villa’s in de tuin het geheel ernstig schade zouden doen. De Monumentencommissie gaf dan ook een negatief advies aan B & W. De projectontwikkelaar heeft inmiddels van zijn plan afgezien.

Ed Janson