In februari van dit jaar werd wereldkundig gemaakt dat Burgemeester en Wethouders besloten hebben om het dubbele woonhuis Berkheistraat 13-15 aan te wijzen als gemeentelijk monument. Dat was verrassend, want het pand is eigenlijk vrij onopvallend. Beeldbepalend is het echter wel. De aanleiding om het pand een beschermde status te geven was het feit dat een nieuwe eigenaar plannen had om het pand aanzienlijk te verbouwen. Was dat gebeurd, dan had de pittoreske Berkheistraat toch iets van haar glans verloren. Nu is het nog een behoorlijk gaaf bewaard gebleven dorpsstraatje en dat willen we graag zo houden!
Het dubbele woonhuis 13-15 (aanvankelijk genummerd 3 en 5) is in 1907 in opdracht van de gemeente Wassenaar gebouwd om er het plaatselijke politiekorps in onder te brengen. Veldwachter De Jong was de eerste die zijn dienstwoning op nr. 13 kon betrekken. Het Plein en omgeving was in die tijd het warm kloppend hart van de gemeente. In het Baljuwhuis (Plein 1) woonde toen immers burgemeester Baron van Zuylen van Nijevelt en het gemeentehuis (nu bekend als het Oude Raadhuis) stond op een steenworp afstand in de Langstraat.
Berkheistraat 13-15 is niet lang uitsluitend door politiemensen bewoond geweest. Nadat de inspecteur van politie op nr. 13 was overleden, kwam in 1924 J.H. van Barneveld vanuit Voorschoten hier wonen. Hij was zojuist bij de gemeente benoemd als Inspecteur Bouw- en Woningtoezicht en bracht een vrouw, dochter en zoontje mee. De huur bedroeg aanvankelijk drie gulden per week. Hun buurman op nr. 15 was toen de gemeentesecretaris Eggink. Deze buurman verhuisde later naar een huis vlakbij raadhuis De Paauw. Op nr. 15 kwam toen de heer Brouwer te wonen. Ook hij was werkzaam op De Paauw, als hoofd financiën.
Over het leven op Berkheistraat 13 worden we ingelicht door mevrouw E. Blinde-van Barneveld (geboren 1920) te Loon op Zand, die vanaf haar vierde jaar tot aan haar huwelijk in het huis heeft gewoond. Zij gaf haar herinneringen onlangs door aan haar dochter Judith Blinde in Den Haag, die het volgende noteerde: “In 1924 had het huis nog geen waterleiding, maar een pomp in de keuken en een emmer naast het toilet”. Er was geen verbinding tussen de voor- en de achterkamer. De voorkamer had nog ramen met binnenluiken. “Mijn opa heeft door de jaren heen het een en ander verbouwd. Hij had opleidingen in en werkervaring als timmerman en bouwkundig tekenaar en uitvoerder”. Het huis werd aangesloten op de waterleiding, de keuken werd gerenoveerd en er kwam een badkamer met een raam. Bovendien kwamen er openslaande balkondeuren en een balustrade rond het balkon boven de uitgebouwde kamer, evenals een deur in de achterkamer tussen de twee ramen. De zolder, die aanvankelijk uit één grote ruimte bestond, werd van beschot voorzien. Judith Blinde: “Mijn opa maakte daar een kast naast de schoorsteen om vlees en worst droog te bewaren. Hij maakte ook een luik bovenaan de trap om de kou tegen te houden en de warmte niet verloren te laten gaan”.
Mevrouw Blinde-van Barneveld herinnert zich ook dat op de hoek Plein/Berkheistraat de woning stond van dorpsarts Frank van Praag. Bij dit huis hoorde een grote tuin met koetshuis/ garage, die doorliep tot achter de veldwachterswoning. Toen dit doktershuis rond 1930 werd vervangen door een winkelpand kreeg de familie Van Barneveld de beschikking over een deel van de tuin van de dokter. Hierin stonden een prieeltje en prachtige fruitbomen.
J.H. van Barneveld is in 1942 op 52-jarige leeftijd overleden in de Berkheistraat. Zijn echtgenote verhuisde in 1950 naar de Herenweg. Haar zoon emigreerde twee jaar later naar Nieuw Zeeland. Vele decennia later bezochten zijn drie kinderen en een paar kleinkinderen Wassenaar, waar zij door Judith Blinde werden rondgeleid. Veel aandacht was er natuurlijk voor Berkheistraat 13, het huis waar hun vader was opgegroeid.
Robert van Lit