In 1968 schreef oud-gemeenteraadslid L.G. Oosterling het boek ‘Wassenaar, Oase in de Randstad’. Daarin vertelt Oosterling over een monumentale bank, voornamelijk van marmer, die waarschijnlijk is “meegenomen” door een oud-burgemeester en die deze bank op zijn eigen landgoed aan de Papeweg liet plaatsen. Oosterling heeft het hier over de in zijn boek afgebeelde “verdwenen bank” van landgoed De Paauw.

Dit landgoed inclusief Huize De Paauw, later ons raadhuis, is in 1924 door de gemeente aangekocht. Rondom Huize de Paauw stonden in de 19^e en begin 20^e eeuw vele vazen en beelden waarvan de leeuwen bij de drinkbak en de engel nog overgebleven zijn. Oosterling: “Veel van de pracht- en pronkstukken zijn verwaarloosd, vergaan en verwijderd.” Waaronder dus de monumentale bank.

De oud-burgemeester die de bank had “meegenomen” was Jonkheer Storm van ’s Gravesande. Ook wel Storm genoemd. Storm was burgemeester van Wassenaar van 1911-1929, en hij woonde in het voor hem gebouwde landhuis Drie Koningen aan de Papeweg. In het boek Wassenaarse Oudheden (1978) van Robert van Lit, staat: “De bank en andere tuinornamenten zijn in 1929 aan Storm geschonken.” Geschonken? Dat betwijfel ik, want de bank die hem in 1929 ter afscheid geschonken was, staat op het Burchtplein. Op deze door Co Brandes ontworpen bank lezen we: BURGEMEESTER  STORM  VAN  ‘S GRAVESANDE. Maar waarom zou Oosterling over ‘De verdwenen bank’ spreken als deze ‘geschonken’ was?

Het Stibadium

De verdwenen bank, ook wel stibadium genoemd, was in de 19^e eeuw van Prins Frederik, eigenaar van landgoed De Paauw. Erfgenamen van Prins Frederik verkochten het landgoed aan particulieren, en de gemeente kocht het in 1924 op haar beurt van de familie Kessler. Hiermee was de gemeente eigenaar geworden van het landgoed, de gebouwen én van de bijhorende pronkstukken waaronder het stibadium, de bank die een paar jaar later verdween.

Huize Het Laer in Ommen

Waar is de bank gebleven? Hierover lezen we in Wassenaarse Oudheden dat de gemeente Ommen in 1932 Landgoed en Huize Het Laer koopt van Baron van Pallandt, en dit landgoed vervolgens opknapt en verhuurt aan jonkheer B.Ph.S.A. Storm van ’s Gravesande. Storm ging er met zijn dochter wonen, en liet de bank daarnaartoe overbrengen. Onlangs bezocht mijn vriendin Annelies Groenewegen Het Laer: “De bank staat er nog steeds maar is in slechte staat van onderhoud, ook al is het inmiddels een Rijksmonument.”

Burgemeester De Lange, wat nu?

Nu landgoed De Paauw en ons raadhuis grondig door de gemeente worden opgeknapt, zou het aardig zijn wanneer ‘de verdwenen bank’ weer huiswaarts keert. Robert van Lit wist mij te vertellen dat oud-burgemeester Schoute in de jaren ’80 een poging tot teruggave heeft gedaan: “Maar Ommen verleende geen medewerking.” Zou onze huidige burgemeester De Lange nog eens een poging kunnen wagen met de Historische Vereniging Oud Wassenaer? Wie weet is Ommen er nu wel toe bereid! De verdwenen bank wil in ieder geval weer graag naar huis terug, zo vertelde hij aan Annelies.

Thea Messemaker

De ‘verdwenen bank’ bij Huize Het Laer in Ommen. (Foto: mevrouw. A. Groenewegen)