In Roomsch Wassenaar, een weekblad dat tussen 1929 en 1939 verscheen, staat in de editie van 26 maart 1932 een verhaal over een grootvader die samen met zijn kleinzoon een wandeling door ons dorp maakt. Ik neem hier een deel van over. “Ja, jongen, bloeiende bollenvelden zijn wel mooi. Maar die oude Hertenkamp vond ik toch oneindig veel mooier. Al dat vlakke land was een schoon glooiend terrein, een voorloper of een uitloper van die duinen daar. Daar ginder in het midden stond een partijtje van die kleine, kromme, knoestige eiken en daaronder lag van tijd tot tijd een kleine kudde prachtige herten rustig te herkauwen.”
In 1854 kocht de tweede zoon van koning Willem I, Frederik van Oranje Nassau, het landgoed Groot Haesebroek. Hij had al vele landgoederen in zijn bezit, zoals Backershagen, Raephorst en Ter Horst en dit betekent dat hij een groot deel van het Wassenaars grondbezit tot zijn eigendom kon rekenen. De bestaande hertenkamp bij Backershagen liet hij verplaatsen naar Groot Haesebroek en dit is de hertenkamp waar de hiervoor genoemde grootvader op doelt. (In de titel van dit artikel heb ik ‘nabij de Jagerslaan’ toegevoegd, omdat er meer hertenkampen in ons dorp geweest zijn, zoals bij de Lus en in Duinrell.) J. Craandijk schrijft in Wandelingen door Nederland met pen en potlood, deel 5: “Ruim 150 herten leven hier als in volle vrijheid. Heuvels en dalen, met kort duingras begroeid, zijn overal afgewisseld door wonderschoone groepen van wilde eiken. ’t Is een heerlijke wandeling door den hertenkamp, langs den met ruwe struiken bewassen golvende duinzoom.”
Dit terrein is in 1881 verkocht aan de eigenaar van Duinrell, mr. Philip Jacob Baron van Pallandt en dit heeft verstrekkende gevolgen gehad. In het begin van de vorige eeuw zijn er zowel in Den Haag als in ons eigen dorp veel huizen gebouwd en één van de grondstoffen die hiervoor nodig waren was zand. Baron van Pallandt besloot in verband hiermee een deel van de Hertenkamp te laten afgraven. A.A.G. van der Kley schrijft in het Wassenaars Nieuwsblad: “De hertenkamp was een bebost duinterrein en vanaf 1902 gebruikte men een treintje met een paard ervoor om zand te vervoeren.”
In 1926 wordt de N.V. Exploitatie Maatschappij Hertenkamp opgericht met als doel het uitoefenen van land- en tuinbouw en meer speciaal de cultuur van bloembollen.
De gemeente Den Haag werd in 1956 eigenaar van dit terrein ten behoeve van de Duinwaterleiding. Omdat de bollenteelt zich vanwege het gebruik van gewasbeschermings- en bestrijdingsmiddelen niet laat verenigen met de waterwinfunctie, werd in 1999 besloten de bollenteelt in de Hertenkamp te beëindigen. Vervolgens werd er een natuurontwikkelingsplan opgesteld met als doel het oorspronkelijke binnenduinlandschap terug te brengen. In 2002 is men hiermee begonnen en dat is prima gelukt. Er groeien weer orchideeën en teunisbloemen en libellen en ijsvogels hebben er ook weer een plekje gevonden om maar eens iets te noemen. En zo heeft grootvader na vele jaren voor een groot deel zijn zin gekregen en hij niet alleen, ook de grootvader die dit artikel geschreven heeft kunt u er enkele malen per week aantreffen.
Carl Doeke Eisma
Een nog aanwezig deel van de oorspronkelijke toegang tot de Hertenkamp.
De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.