Van onze dorpsgenoot André Dijkhuizen kreeg ik het boek Beschryvinge van ’s Gravenhage te leen. Dit boek is in 1719 verschenen. Ik vond er een tweetal omschrijvingen in over ’T Huys Zuydwyk en over ’T Huys te Persyn. Het viel mij op dat zo’n tekst nog goed te lezen is. Een tekst, die 300 jaar geleden geschreven en gedrukt is! Daarom neem ik deze tekst integraal over en dan moet u maar eens kijken of u deze tekst kunt lezen. Hardop lezen wil wel eens helpen.
‘T Huys Zuydwyk
Onder Wassenaar legt wyders het zeer oude huys, ’t welk al over een meenigte van jaren aan de huyze en Geslachte van Wassenaar toebehoort heeft, Zuyd of Zuydwyk genaamt, waar van de Heerlykheyt Zuydwyk ongetwijfelt haar naam bekomen heeft, althans bezeten wordende of toekomende aan Jacob Baron van Wassenaar, Heere van Obdam, Hensbroek, Spierdyk, Ridder van de Order van den Oliphant, Generaal van de Cavallerye der Vereenigde Nederlanden, ende Gouverneur der Stad ’s Hertogenbosch. Van outs hebben de Heeren van Wassenaar ook een Kasteel of Stamhuys gehad, gestaan hebbende ontrent een boogschoot Westwaards van de Wassenaarsche Weg, daar zig een groote heuvel of berg in het Land vertoont, tegenwoordig den groenen berg genaamt, dog waar van nu niet meer te vinden of te zien is.
’T Huys Te Persyn
Leggende aan ’t eynde of Buyten het zelve Bosch, [hiermee wordt het huidige Haagse Bos bedoeld] onder Wassenaar, aan de Ryweg, tusschen den Hage en Leyden, is waarschynlyk wel voor twee eeuwen of daar ontrent gebouwt geweest van een Mans oir, uyt het out adelyk Geslagt van Perzyn gesproten, en is daar naar gekomen op Mr. Hippolitus Perzyn, Raad in den Hove van Holland, en daar naar President tot Leeuwaarden en Utrecht, alwaar hij anno 1586, is overleden, en is daar naar gekomen op Jonkheer Jan Perzyn, te wyve hebbende Juffrou Jenne van Bekestein zyn Nichte, en werd noch tegenwoordig by die van den Huyze van Bekestein bezeten, van wat Geslachte de Perzyns van outs in Holland geweest zijn, kan in de oude Hollandse Historien gelezen worden, en kan den Lezer daar van een kort verhaal vinden in Batavia illustrata pag: 1262.
Ter verduidelijking:
Wyders betekent bovendien. Dit staat hier omdat daarvoor ook al over Wassenaar geschreven is. Een Mans oir is een mannelijke afstammeling. En mocht u wat dieper in deze tekst willen duiken dan moet u maar eens op de schrijfwijze van de werkwoorden letten en op het al of niet aan elkaar schrijven van woorden. Het gebruik van de ij in plaats van de y is van later datum. Bij Het Genootschap Onze Taal kunt u de verklaring hiervan vinden. Ook was het vaak de gewoonte om gebruik te maken van één lange zin. ’T Huys Zuydwyk is in de achttiende eeuw afgebroken, maar het landgoed ligt nog steeds ten noorden van het tuincentrum De Bosrand en ’T Huys Te Persyn is in 1809 afgebroken. Het lag meteen ten zuiden van de huidige wijk Kerkehout.
Carl Eisma
Een pagina uit het boek, getekend door Jan Luyken. (1649-1712)