Oud Wassenaer

  • Home
  • Vereniging
    • Wie zijn we en wat doen we
    • Bestuur, commissies, werkgroepen
    • Statuten
    • Huishoudelijk reglement
    • Lid worden
    • Contact
    • Beleidsplan
    • Jaarverslagen
    • Ledenvergadering
    • Privacyverklaring
  • Nieuws
    • Nieuwsberichten
    • Nieuwsarchief
  • Activiteiten
    • Open Monumentendag
    • Cursussen
    • Cursusarchief
    • Excursies
    • Lezingen
    • Monumentenborden
    • Schenkingen
    • Tentoonstellingen
    • Bibliotheek
  • Publicaties
    • Publicaties
    • Capita Selecta
  • Actueel Verleden
  • 2e Wereldoorlog
    • Namenlijst Wassenaarse slachtoffers 2e Wereldoorlog
    • Struikelstenen
    • Verhalen
    • Herdenkingen
    • 80 jaar vrijheid
    • Diverse onderwepen
  • Links
  • Contact
  • Zoek

Oud Wassenaer

  • Home
  • Vereniging
    • Wie zijn we en wat doen we
    • Bestuur, commissies, werkgroepen
    • Statuten
    • Huishoudelijk reglement
    • Lid worden
    • Contact
    • Beleidsplan
    • Jaarverslagen
    • Ledenvergadering
    • Privacyverklaring
  • Nieuws
    • Nieuwsberichten
    • Nieuwsarchief
  • Activiteiten
    • Open Monumentendag
    • Cursussen
    • Cursusarchief
    • Excursies
    • Lezingen
    • Monumentenborden
    • Schenkingen
    • Tentoonstellingen
    • Bibliotheek
  • Publicaties
    • Publicaties
    • Capita Selecta
  • Actueel Verleden
  • 2e Wereldoorlog
    • Namenlijst Wassenaarse slachtoffers 2e Wereldoorlog
    • Struikelstenen
    • Verhalen
    • Herdenkingen
    • 80 jaar vrijheid
    • Diverse onderwepen
  • Links
  • Contact
  • Zoek

Oproer (IV): spijt! (Nr 33)

Berouw komt na de zonde. Zo was het ook na het oproer van 25 januari 1785 (zie nrs. .. t/m ..).  De ambachtsheer van Wassenaar, Carel George graaf van Wassenaer Obdam, had alle reden zich zorgen te maken over de gevolgen voor zijn onderdanen. Al snel had hij daarom het plan bedacht om de ingezetenen van Wassenaar een request te laten richten aan "onze Wettige Hooge Overheid de Heeren Staaten" om hen "voor alle kwade gevolgen te bevrijden". In dat request zouden zij "ootmoedig hun misdaad van ongehoorzaamheid" moeten erkennen en "deswegens vergeeving" moeten vragen.

Als bemiddelaar voor de uitvoering van dit plan wordt de pastoor ingeschakeld, aan wie de graaf vier namen noemt van vermeende "berokkenaars en aanstokers", onder wie Jan van der Mark. Als de pastoor het viertal voor een gesprek uitnodigt, zeggen er drie zich onschuldig te achten en nummer vier, Jan van der Mark, komt niet opdagen. Na enkele dagen blijkt een van de drie zich te hebben bedacht op het verzoek van de graaf in te gaan omdat, zo zegt hij, als hij zou rondgaan om het request te doen tekenen, hij "geen dag van zijn leeven zig konde verzekeren" en "dat zijn huis onder den voet zoude gehaald worden".

Dat het genoemde viertal het toch een tikkeltje benauwd heeft gekregen, kan worden afgeleid uit het feit dat zij zich op 12 maart bij de baljuw komen aanmelden om "vrijwillig …. te exerceeren", omdat zij - heimelijk - hoopten dat "zulks tot hunne ontlasting zoude konnen strekken". Maar vermoedelijk voelden niet alleen zij zich ongemakkelijk, want uiteindelijk komt de graaf toch tot het door hem gewenste resultaat. Dat blijkt uit de publicatie van de Staten van Holland van 9 juni 1785. Hierin wordt vermeld dat Carel George van Wassenaer Obdam, als baanderheer van Wassenaer en Zuidwijk, een request van een groot aantal ingezetenen heeft ontvangen om bij de Staten te willen bepleiten, hen het gebeurde van 25 januari 1785 te vergeven. Aan de ingezetenen wordt een algemene amnestie verleend, "met uitzondering van Jan van van der Mark, [en] Jan Landweer, Tuinman op Hoogwoude, en verders die geene welke de hoofdoorzaken en aller voornaamste instigateurs zijn geweest van 't geene ten voorszegde dage [25 jan.] is voorgevalllen". Eerstgenoemde is dan al gedetineerd in de Gevangenpoort in Den Haag; Landweer blijkt later te zijn verbannen "voor altoos" en "met pak en zak" te zijn "heengegaan".

Marry Niphuis-Nell

Bron:

GAW, OA, inv.nr. 681.

Onderwerpen

  • Archeologie
  • Bestuur
  • Dorpsleven
  • Dorpskarakter
  • Landelijk gebied
  • Bijzondere gebouwen en plekken
  • Bedrijvigheid
  • Wegen en vervoer
  • Beeldende kunstenaars
  • Schrijvers
  • Diversen

Historisch Informatie Punt (HIP)

Iedere laatste zaterdag van de maand (behalve in de zomermaanden) is het Historisch Informatie Punt (HIP) in de Bibliotheek aan de Langstraat geopend. Tussen 11.00 en 16.00 kunt u hier terecht met vragen en opmerkingen over de geschiedenis van Wassenaar.

Doelstelling

Op de bres staan voor de cultuurhistorie van Wassenaar, dat is wat de vereniging wil. Dat doet zij o.a. door het bevorderen van de lokale monumentenzorg, het organiseren van lezingen, cursussen, excursies en tentoonstellingen en het uitgeven van publicaties.

Contact Historische Vereniging Oud Wassenaer

Secretaris M.F.J. Spierings - info@oudwassenaer.nl