Het is begrijpelijk dat het dorpsbestuur van Wassenaar zich in de 18e eeuw voor heel andere problemen gesteld zag dan in de huidige tijd. Althans, enerzijds is dat zonder meer het geval. Maar anderzijds deden zich ook problemen voor die van alle tijden lijken te zijn. Eén daarvan is het op tijd komen opdagen voor een vergadering.Tegenwoordig zal misschien met een wethouder of gemeenteraadslid die vaak te laat komt onder vier ogen eens een hartig woordje worden gesproken. In de 18e eeuw echter werd dit probleem heel anders aangepakt. Het dorpsbestuur had daarvoor een reglement opgesteld waarin de opgelegde boete hoger werd naarmate men het afgesproken tijdstip verder had overschreden.

Hierna volgt eerst de oorspronkelijke tekst van dit reglement; daarna volgt een vertaling in hedendaags Nederlands.

"Is bij Schout Ambagtsbewaarders Mitsgrs: Scheepenen der Baronnije van Wassenaer en Zuijdwijk geresolveert, dat die geene die op alle Comparitien op het gesette uur, voor Clocke geslag niet gekompareert sijn, sal verbeurt worden bij den Schout en Secretaris ieder twee Sturs: voor den armen en bij Burgem=rs en Scheepenen sal ieder verbeuren Eene Stur voor den Armen, dog een Quartier over het gesette uur te laat komende sal ieder verbeuren Een pint wijn boven de twee en Eene Stur: ten behoeve van Armen, dog Een uur te laat komende of geheel agter blijvende sal verbeuren Een kan wijn benevens dubbelde boete voor den armenzorg dog bij wettelijke verhinderinge sal sulx staan aan 't oordeel van de Comparanten".

"Door burgemeester, wethouders en schepenen [bestuurders deels met rechtspraak belast] van de baronie van Wassenaar en Zuidwijk is besloten dat degenen die op de vergaderingen niet op de klokslag van de afgesproken tijd aanwezig zijn, een boete moeten betalen die ten goede zal komen aan de armen. Voor de burgemeester en de secretaris zal de boete twee stuivers bedragen, voor de wethouders en schepenen één stuiver. Komt men echter een kwartier later dan de afgesproken tijd dan verbeurt men daarenboven een pint wijn. Maar komt men een uur te laat of komt men helemaal niet opdagen dan verbeurt men een kan wijn en wordt de boete ten behoeve van de armen verdubbeld. Is men echter om een legitieme reden afwezig, dan zal naar bevind van zaken worden geoordeeld".

Een dergelijk reglement roept bij de hedendaagse lezer natuurlijk toch de nodige vragen op. Waarom werd het opgesteld, kwam men aanvankelijk wellicht vaak te laat? Hadden alle dorpsbestuurders in die tijd al een uurwerk in huis - vooral van belang voor hen die ver van de dorpskern woonden? Of was het klokkegelui van de Dorpskerk op het Plein over de hele baronie te horen en kon men zich daarop oriënteren? Werd het reglement ook daadwerkelijk toegepast, of was het in de praktijk een dode letter? En vooral ook: wie dronk die wijn op als er (gelukkig?) weer eens iemand te laat kwam?

Marry Niphuis-Nell

Resolutie van het Ambachtsbestuur van Wassenaar en Zuidwijk van omstreeks 1737 inzake een boete  op te laat komen. Gemeentearchief Wassenaar.