In de vorige aflevering van Actueel Verleden werd verhaald van een uit 1799 daterend voorstel tot samenvoeging van de gemeenten Wassenaar, Voorschoten en Veur en van het rekest dat Wassenaar  richt aan de Eerste Kamer. In dat rekest wordt geconcludeerd dat niet Voorschoten de hoofdplaats moet worden, maar Wassenaar.

Kennelijk is er in het daaropvolgende jaar aan beide zijden over de kwestie nagedacht, want een jaar later, in december 1800, bevat het resolutieboek van het dorpsbestuur van Wassenaar opnieuw een rekest aan de Eerste Kamer over de fusie. De ideeën over een fusie blijken iets gewijzigd. In het rekest vergelijkt het bestuur het inwonersaantal van Wassenaar (1753) nu niet met dat van Voorschoten en Veur samen, maar met dat van Voorschoten alléén: 1048 zielen. 

Ook het punt van de "uitgestrektheid" wordt anders geformuleerd; en het wordt ingevuld met een bestuurlijk argument in plaats van met het loopvermogen van de burgers. De gemeente Wassenaar strekt zich uit, zo schrijft het bestuur, "van bij de Dennewegsbrug even buyten den Haag af, tot digte bij het Haagsche Schouw aan den Rijndijk; en die van Voorschoten, van Valkenburg af langs den Rijndijk tot tegen Zoeterwoude en van de Rijndijk af tot voorbij het Huijs te Duvenvoirden, tegen de gemeente van Veur." Het Wassenaarse bestuur is van mening dat "de administratie en directie van zulk eene uitgestrektheid met geen mogelijkheid zoo prompt en in order zal konnen geschieden, als zulks tot heeden toe in het bestuur over Wassenaer en Zuijdwijk plaats heeft." En dat zou de rekestranten "zeer onaangenaam en smertelijk" zijn. Het verzoek is nu dan ook dat "het Gemeente Bestuur van Wassenaer en Zuijdwijk [ .....] als een Gemeente-Bestuur op zig zelve mag blijven, zonder met Voorschoten gecombineerd te zijn." Geen fusie kortom! De nieuwe gemeente zou onbestuurbaar worden!

Een interessante vraag is natuurlijk of de toen gebruikte argumenten van inwonertal en "uitgestrektheid" ook nu nog bruikbaar zouden zijn. In die zin dat deze feiten in het voordeel van Wassenaar spreken. Wat betreft het bevolkingsaantal wint Wassenaar het opnieuw van Voorschoten: 25.600 tegen 22.700. In vergelijking met Leidschendam-Voorburg zou Wassenaar echter ruim het onderspit delven: 73.800. Met de "uitgestrektheid"  zit Wassenaar vele malen beter: een oppervlakte van 5.300 ha tegen Voorschoten slechts 1.100 ha. Zelfs Leidschendam-Voorburg, hoewel drie maal zo groot als Voorschoten, beloopt niet meer dan een luttele ²/₃ van Wassenaar: 3.600 ha.  Sterker nog, ook samen overtreffen deze twee gemeenten de "uitgestrektheid" van de oase in de randstad niet: slechts 4.700 ha.

Wellicht kan de huidige politiek met deze eeuwenoude argumenten straks toch nog haar voordeel doen.

Marry Niphuis-Nell

De grenspaal tussen Wassenaar en Voorschoten. Foto: Mariëtte van Lit.