Op 19 april 1811 is Coenraad Nell, boerenzoon van Bellesteijn, heel vroeg onderweg naar den Haag. Niet uit vrije wil, maar om als dienstplichtige te dienen in het leger van Napoleon. I

In Rusland wilde een heel gezin nog wel eens met een opgeroepen zoon meereizen, soms dagenlang, tot zich aan de poort van de kazerne hartverscheurende taferelen afspeelden. Zo ging het hier niet. Maar toch zal zijn vader hem wel met zijn wagen, gebracht hebben. En zijn moeder was misschien ook wel mee. Want ging een zoon het leger in, dan was het maar de vraag of je ‘m ooit terug kreeg.

Het departement Monden van de Maas, waar Wassenaar onder viel, moest 2000 man voor de landmacht leveren. Voor de meesten betekende dat één van de Hollandse infanterie regimenten. Een enkeling kon, als hij zelf een paard kon betalen bijvoorbeeld, of als hij andere uitzonderlijke eigenschappen had, in een kurassiers- of huzarenregiment terechtkomen (zoals plaatsgenoot Dirk van Abwoude). Coenraad had kennelijk geen uitzonderlijke eigenschappen. En als hij geld gehad had, had hij daar geen paard maar een remplaçant voor ingehuurd. Dat had hij tenminste bij de loting nog laten opschrijven.

En zo belandde hij,  samen met zijn plaatsgenoten Jan Zantvliet, Cornelis Blommers, Arij van der Klaauw en Arend Smits, in het 125^e regiment van linie. Het stamboek van het regiment geeft zijn signalement; bruine haren, ogen en wenkbrauwen, een rond voorhoofd, een ronde kin en een gewone neus. Met zijn 1 meter 64 was hij toch nog een kop groter dan Napoleon.

Hij moest naar Leiden, naar het opleidings- en depotbataljon. Niet ver van huis, maar even buurten op Bellesteijn was er toch niet bij. De onderprefect riep burgemeester J. van Bergen zelfs een keer op het matje. “Monsieur le maire de Wassenaar! Soldaten, Monsieur, hebben de vrijheid genomen enige dagen bij hun familie door te brengen, zonder daarvoor toestemming te hebben ontvangen. Wees zo goed, bid ik u, om alle soldaten die zich in uw gemeente ophouden, onder voorwendsel van op verlof te zijn, onmiddellijk terug te sturen onder begeleiding van veldwachters of gendarmes.”

Met zijn Franse uniform had Coenraad een nieuwe identiteit aangetrokken. Hij was geen boerenzoon meer, hij was soldaat. Zijn oude familie had hem niet kunnen behoeden voor dit nieuwe familieverband. En hij schikte zich, begon zelfs zijn best te doen. Want al gauw bleek hij geschikt als soldaat. Hij werd overgeplaatst naar een gevechtsbataljon, het tweede, gelegerd op Goeree. Hij zou nog veel verder van huis raken.

Mathijs Deen