Ik ga u iets vertellen over een kunstschilder die in zijn jeugd een tijdje in ons dorp gewoond heeft. De meningen over zijn werk lopen sterk uiteen. De één vindt hem een vakman van grote klasse, de ander vindt zijn schilderijen fantasterijen. Meningen kunnen verschillen en dat is maar goed ook.

Franciscus Johannes Gijsbertus van den Berg is op 15 december 1919 in Rotterdam geboren. Zijn vader die ook Franciscus heette, was koopman en zijn moeder heette Adriana Bosschart. Toen hij acht jaar oud was, gingen zijn ouders in Den Haag wonen. Op de lagere school bleek al dat hij goed kon tekenen. Hij wilde dan ook kunstschilder worden. Om toegelaten te worden tot de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag werd hij door een familielid onderwezen in de moderne talen en wiskunde. In 1934 wordt hij toegalaten en hij kreeg hier onder andere les van Paul Citroen, Sierk Schröder en Willem Rozendaal.

Op 14 april 1936 verhuizen zijn ouders naar de Rijksstraatweg 165^a in Wassenaar. Ze wonen hier zo’n anderhalf jaar tot 17 augustus 1937 om vervolgens weer in Den Haag in de Van Linschotenstraat te gaan wonen. Tijdens het bombardement op het Bezuidenhout op 3 maart 1945 werd hun huis verwoest met onder meer als gevolg dat al zijn werk in vlammen opging. Hij signeerde zijn werk met Johfra. Omdat hij de achternaam van den Berg te gewoontjes vond, heeft hij een aantal letters van zijn voornamen Johannes en Franciscus samengevoegd. In 1952 is hij met de kunstenares Angèle Thérèse Blomjous die later bekend werd als Diana Vandenberg getrouwd. Enkele jaren later leert hij een vriendin van haar de kunstenares Els de Jonge kennen en in 1962 begint hij een relatie met haar. Twee jaar later gaan ze in Zuid-Frankrijk wonen.

Aanvankelijk wordt het werk dat Johfra maakt maar mondjesmaat verkocht. De schilderijen die Els de Jonge maakt, worden beter verkocht en daar kunnen ze dan ook van leven. Johfra krijgt in 1973 de opdracht om 12 posters van de dierenriemtekens te maken en die worden goed verkocht. In 1974 verhuizen ze naar een plaatsje in de Dordogne. In 1991 werd er door de NOS een documentaire over Johfra uitgezonden en in diezelfde tijd werd er ook een film over zijn leven gemaakt. Na zijn dood verscheen er een lijvig boekwerk over hem getiteld Hoogste lichten en diepste schaduwen, een kunstenaarsleven in beeld. Franciscus van den Berg is op 6 november 1998 in Fleurac overleden.

Zijn werk

Op de Academie had hij zich vooral bekwaamd in het schilderen en tekenen van het menselijk lichaam zoals op veel van zijn schilderijen te zien valt. Hij was geen voorstander van felle kleuren. Hij gebruikte dan ook meestal gedempte en zachte pastelkleuren. Hij werkte liever op een paneel dan op doek. Zijn stijl van werken wordt het fantastisch realisme genoemd.

Carl Doeke Eisma

Zelfportret van Johfra