Henri Friedlaender is op 15 maart 1904 in Lyon geboren. Zijn vader Theodor was zijdehandelaar en hij was getrouwd met de Britse Rose Calmann. Henri had twee zusjes en twee broertjes. Hij is in Berlijn naar het gymnasium gegaan en later in Leipzig naar de Staatliche Akademie der Grafiken, Kalligraphie und Druck. Hij was van Joodse afkomst en mede daarom ontvluchtte hij in 1932 Duitsland en kwam hij in Nederland wonen.

Hij ging als artistiek adviseur en vormgever bij de firma Mouton & Co in Den Haag werken. Aanvankelijk woonde hij in de Louise de Colignystraat op nummer 26 en later op nummer 28. In 1937 kwam hij in ons dorp wonen op het adres Narcislaan 14. Drie jaar later is hij getrouwd met Maria Helena Bruhm en ze kregen een dochter. Maria was Duitse van geboorte en ze woonde toen al een jaar of tien in ons land. Ze was lerares gymnastiek. Kort na hun huwelijk zijn Henri en Maria verhuisd naar de Hertelaan 7. Omdat een huwelijk tussen Joden en Rijksduitsers begin 1941 verboden werd, moest Henri ergens anders gaan wonen en zo kwam hij weer in Den Haag terecht. In 1942 kreeg hij een oproep om zich bij de Duitsers te melden en hij besloot onder te duiken. Voor korte tijd kon dat bij vrienden maar in september van dat jaar verborg hij zich tot aan het einde van de oorlog op de zolder van zijn huis aan de Hertelaan. Hij was niet de enige. Zo heeft de bekende Wassenaarse kunstschilder Paul Citroen zich vanaf augustus 1942 op dezelfde zolder schuil gehouden. Maria deed het voorkomen alsof ze sympathiseerde met de bezetters en daarom kon ze blijven werken. Ze gaf gymnastiekles zowel aan particulieren als aan schoolklassen. Zelfs in haar eigen huis gaf ze les aan Duitse vrouwen. Op die manier zorgde ze voor het levensonderhoud van haar man en de andere onderduikers. In 1950 zijn Henri, Maria en hun dochter in Israël gaan wonen. Maria is daar in 1995 overleden en Henri op 15 november 1996.

Zijn werk
Henri was typograaf, tekenaar, kalligraaf en graficus. Hij heeft veel boekomslagen ontworpen en van een groot aantal boeken dat in Nederland uitgegeven is, de typografie verzorgd. In 1939 verscheen bij L.J.C. Boucher in Den Haag zijn boek Typografisch ABC. Vanaf 1950 was hij in Jeruzalem docent typografie. In 1992 werd hem een ereprofessoraat van de Staatliche Akademie in Leipzig verleend. In 1949 was hij een van de deelnemers aan een tentoonstelling die georganiseerd werd door de Stichting Kunstcentrum Duinrell. De initiatiefnemer van deze stichting, Barend Roest Crollius, heeft in januari 1948 in het toenmalige kasteel Duinrell een kunstcentrum opgericht waar jonge kunstenaars de kans kregen hun werk te tonen. In een krant uit 1933 las ik over Henri: “Interessant zijn de proeven van drukwerk. Friedlaender toont daarin een man van smaak te zijn, die het nieuwe, evenzeer als het oude bewondert. Er zijn drukwerkjes bij, die een zeer fijnen, lichten indruk maken. Andere doen zwaar en oud aan.” Toen hij in 1932 bij Mouton & Co kwam werken, merkte hij op dat hij het gebruiksdrukwerk in ons land veel te gewoon vond. Hij heeft het niet bij die opmerking gelaten maar is aan het werk gegaan. Gezien de vele lovende recensies die hij kreeg, is het hem aardig gelukt om hier verandering in te brengen.

Carl Doeke Eisma

Een portret van Henri Friedlaender  in 1943 gemaakt door zijn vriend Paul Citroen.

Dit kaartje heeft Henri meteen na de Tweede Wereldoorlog naar zijn vrienden gestuurd.