Abraham Marie Wilhelmus Jacobus Hammacher is op 11 december 1897 in Middelburg geboren. Zijn vader was notaris. Bram zoals hij genoemd werd, had al op jonge leeftijd belangstelling voor kunst, in welke vorm dan ook. Tijdens zijn HBS-tijd kreeg hij vioolles en volgde hij teken- en schilderlessen. Daarnaast las hij boeken van schrijvers als Van Deyssel, Gorter en Gezelle en kwam hij in aanraking met het werk van de schilders Van Gogh en Mondriaan.

Na zijn HBS-tijd ging hij in de leer bij een jurist omdat hij net als zijn vader notaris wilde worden. Toch besloot hij na enige tijd iets anders te gaan doen en in 1920 werd hij journalist bij het Utrechts Provinciaal en Stedelijk Dagblad, om zeven jaar later als kunstcriticus bij de Nieuwe Rotterdamsche Courant te gaan werken. In datzelfde jaar kwam hij in Wassenaar wonen. Eerst enkele maanden op het adres Binnenweg 12 en later een jaar of twintig op de Pieter Twentlaan 1. In 1926 is hij met Anna Sophia Hooft Graafland getrouwd en in 1927 werd hun zoon Arnoldo geboren die later bekend werd als de fotograaf en graficus Arno Hammacher.

Hoewel Bram geen ervaring had als directeur van een museum werd hij op 1 oktober 1948 directeur van het Kröller-Müllermuseum op de Hoge Veluwe en hij ging in Otterlo wonen. Eén van de belangrijkste veranderingen die hij in het museum aanbracht, was het opzetten van de beeldentuin. Helene Kröller-Müller had samen met de kunstkenner H.P. Bremmer duidelijke regels opgesteld met betrekking tot de aankoop van schilderijen maar met betrekking tot de aankoop van beelden was dat niet het geval. Bram heeft heel veel over kunst geschreven en mede daarom kreeg hij in 1958 de P.C. Hooftprijs. In datzelfde jaar kreeg hij een eredoctoraat aan de Rijksuniversiteit van Utrecht. In 1952 was hij al benoemd tot hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Technische Hogeschool in Delft.

Na het overlijden van zijn vrouw is hij in 1957 met de kunsthistorica Renilde van den Brande getrouwd. Op 1 juli 1963 nam hij afscheid van het museum en 5 jaar later werd hij emeritus hoogleraar. Sinds 1978 woonde hij in Brussel en aan het eind van zijn leven in Italië. Hier is hij op 19 april 2002 overleden. In een artikel over hem las ik dat hij zich tot het einde van zijn leven  met kunst en kunstkritiek bezighield. En dan te bedenken dat hij 104 jaar oud geworden is.

Carl Doeke Eisma

Bram Hammacher op oudere leeftijd.