In Het Vaderland van 4 juni 1955 staat een artikel waaruit blijkt dat het toenmalige gemeentebestuur van ons dorp elf Wassenaarse kunstenaars had uitgenodigd om werk in te sturen voor een tentoonstelling die in de raadszaal gehouden werd. Naast voor mij bekende namen als Paul Citroen, Sierk Schröder en H.E. Roodenburg trof ik de naam A.J.M. Landers aan. Voor mij voldoende reden om op zoek te gaan naar gegevens over deze kunstenaar.
Antoon Jacobus Marinus Landers is op 22 maart 1912 in Den Haag geboren. Zijn vader die ook Antoon heette was lijnwerker bij de telefonie en hij was getrouwd met Jansje Schattelijn. Ze hadden vier kinderen, twee jongens en twee meisjes. Het gezin woonde in de Breughelstraat op nummer 5. In 1934 slaagde Anton zoals hij genoemd werd op de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag voor het examen MO A tekenen en twee jaar later voor het examen MO B. In 1942 behaalde hij ook nog de akte Schoonschrijven. In 1937 trouwde hij met Francina Antonia Jacoba Timp en enkele jaren later kwamen ze in ons dorp wonen. Aanvankelijk op het adres Oostdorperweg 86 en later woonde Anton – zijn vrouw was inmiddels overleden – op de Van Duivenvoordelaan 21b. Hij gaf les, zowel in tekenen als in kunstgeschiedenis op het Rijnlands Lyceum in ons dorp. Ook was hij enige tijd voorzitter van de Vereniging van Wassenaarse Beeldende Kunstenaars. Naar ik begrepen heb, is hij tweemaal getrouwd geweest. Hij is na 1990 overleden. De exacte datum van zijn overlijden heb ik niet kunnen achterhalen.
Zijn werk
Hij heeft zowel etsen als tekeningen, schilderijen en aquarellen gemaakt. Daarnaast wordt hij kunstnijveraar genoemd en bovendien heeft hij enkele tegeltableaus ontworpen. In 1959 heeft hij voor de Historische Vereniging ‘Oud Wassenaer’ een oorkonde getekend en geschreven, waarbij de akte Schoonschrijven van pas kwam. Naast dit vrije werk was hij vooral leraar. Van één van zijn leerlingen, Robert van Lit, heb ik begrepen dat hij een enthousiaste leraar was die goed kon vertellen. Ook had hij oog voor de talenten van zijn leerlingen. Zo heeft hij Robert terecht aangeraden om aan de kunstacademie te gaan studeren. In het Maandblad der Nederlandsche Vereeniging voor Teekenonderwijs uit 1950 schrijft hij over het vak van tekenleraar: “Het werkzaam zijn bij het onderwijs eist de gehele persoon. Er moet belangstelling zijn voor de geestelijke gesteldheid van de leerling en begrip voor de plaats van het tekenen in het schoolprogramma als geheel. Elk ogenblik worden we geconfronteerd met algemene schoolkwesties van organisatorische en opvoedkundige aard. Wie bij het onderwijs werkzaam is, moet ook dit als een deel van z’n taak zien en kan zich hier niet op z.g. artistieke wijze vanaf maken.”
Carl Doeke Eisma
Pentekening ‘Hongerwinter’ van Anton Landers (afgebeeld in het boek Wassenaar in de Tweede Wereldoorlog).