Deze wat frivole titel vraagt om enige uitleg. Het feit dat ik Knikkers met een hoofdletter geschreven of liever getypt heb, geeft aan dat het niet om knikkers gaat waar wij vroeger mee gespeeld hebben. Het gaat dan ook om een achternaam. Ik kwam drie kunstenaars met deze achternaam tegen, twee broers en de zoon van één van die broers. Hiervan hebben er twee in Wassenaar gewoond.

Aris Knikker
Aris leefde van 1887 tot 1962. Hij heeft aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag gestudeerd en is begonnen als plateelschilder bij de plateelfabriek Rozenburg in Den Haag. Later is hij ook gaan tekenen en schilderen. Hij heeft vooral landschappen geschilderd in de stijl van de Haagse School.

Jan Simon Knikker Sr.
Jan is in 1889 in Hillegom geboren en in 1957 in Den Haag overleden. Hij heeft les gekregen van zijn oudere broer, Aris, maar verder kunnen we hem een autodidact noemen. Ook hij heeft vele landschappen geschilderd. Zijn kunst wordt wel een nabloei van de Haagse School genoemd. Uit het adresboekje van Wassenaar van 1931 blijkt dat hij in dat jaar in ons dorp woonde, op het adres Crocusstraat 3. Op dat moment stonden er slechts 6 huizen in de Crocusstraat en dat is nu wel anders.

Jan Simon Knikker Jr.
Jan is op 2 augustus 1911 in Leiden geboren. Zijn ouders woonden op de De la Reyweg, die toen nog De la Reykade heette, dat wil zeggen aan de rand van de stad. Zijn vader kon als het ware van zijn huis uit landschappen schilderen. Van 1928 tot 1932 studeerde hij aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij heeft zowel in Den Haag als in Voorschoten en Wassenaar gewoond. Uit De Wassenaarsche Courant van 17 juni 1931 blijkt, dat hij evenals zijn vader in ons dorp woonde. Het betreft een oproep aan ‘de ingeschrevene voor den dienstplicht J.S. Knikker’ om voor een keuring in Den Haag te verschijnen. Evenals zijn vader exposeerde hij vrijwel nooit. De schilderijen werden via een kunsthandelaar verkocht tot in Amerika toe. Aanvankelijk voor weinig geld, in de jaren ’30 bracht zo’n schilderij hooguit 10 gulden op, maar later was de opbrengst vele malen groter. Waarom hij, en dat geldt ook voor zijn vader, niet exposeerde heeft hij zelf uitgelegd: “De grootste expositie van ons werk is te vinden in de zeer vele woonhuizen waar een schilderij van ons hangt. Helaas zijn deze tentoonstellingen niet openbaar.” Jan had z’n atelier in Den Haag in de Magnoliastraat op nummer 34. Hij wordt omschreven als een bon-vivant, die er altijd gesoigneerd uitzag, goed in het pak. Hij kreeg heel veel opdrachten waar hij goed van kon leven. Op 7 juni 1990 is Jan Simon Knikker Jr. in Den Haag overleden.

Carl Doeke Eisma

Landschap met sloot, berken en koeien, geschilderd door Jan Simon Knikker Jr.

De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.