Pieter Groeneveldt is op 27 maart 1889 in Batavia geboren als jongste van vijf kinderen. Zijn vader, Willem Pieter, was onder andere vice-president van de Raad van Nederlands-Indië, het centrale orgaan van het Nederlandse bestuur aldaar. Pieter komt al snel naar Nederland en na de middelbare school heeft hij aan de Rijksacademie in Amsterdam een opleiding tot portretschilder gevolgd.
Naast portretten maakte hij aquarellen en beschilderde hij stoffen. Verder was hij beeldhouwer en ook schreef hij gedichten. Kortom een veelzijdig kunstenaar. Uiteindelijk ging hij keramiek maken en hier zou hij bekendheid mee krijgen. De bloemsierkunst sprak hem aan en mede daarom opende hij in 1923 aan het Noordeinde in Den Haag de bloemenzaak Sheherezade. De bekende architect en meubelontwerper Hendrik Wouda heeft het interieur van deze zaak ontworpen. Pieter ging niet van de gedachte uit ik heb hier een bos bloemen of een fraaie tak, welke pot past hierbij, maar hij dacht ik heb een pot gemaakt welke bloemen of welke tak passen hier het beste bij?
Aanvankelijk laat hij zijn aardewerk bakken bij de Tegel- en Fayencefabriek Amphora in Oegstgeest. In 1925 opent hij een werkplaats in Wassenaar. Twee jaar later verhuist hij de werkplaats naar een fabrieksterrein bij Voorschoten. Tot 1972 hebben hier de nodige draaiers, glazuurders, ontwerpers en vormgevers gewerkt. Hoewel de artistieke leiding in handen bleef van Pieter Groeneveldt, kregen de werknemers de vrije hand om nieuwe modellen te ontwerpen. Naast serieproducten werden er ook unica vervaardigd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het niet eenvoudig om zo’n ambachtelijk bedrijf gaande te houden. Na de oorlog werd de kunstnijverheid door de regering gestimuleerd omdat er een grote schaarste aan gebruiksgoederen was ontstaan. In de jaren ’60 en ’70 raakte de markt overspoeld door producten uit lage-lonen-landen en dit had onder andere tot gevolg dat men met mallen moest gaan werken en nu kunnen we dan ook niet meer van ambachtelijk spreken, maar meer van massaproductie. In 1972 is de fabriek failliet gegaan. Wel had Pieter thuis nog de beschikking over een atelier en een oven. En al is hij zo jong niet meer, hij maakte daar nog steeds potten en vazen van uitzonderlijke kwaliteit. Op 19 oktober 1982 is hij in Noordwijkerhout overleden.
Van Zuylen van Nijeveltstraat 77
Begin 1925 koopt Pieter een woonhuis met daarachter een werkplaats op het toenmalige adres Van Zuylen van Nijeveltstraat 77. We moeten ons realiseren dat de huidige huizen in deze straat rond 1934 gebouwd zijn. Nummer 294 staat min of meer op deze plek. Op 27 februari 1925 krijgt hij van de gemeente een vergunning om hier een fabriekje te beginnen. Hij maakt gebruik van een pottenbakkersoven die met turf gestookt wordt en dat geeft nogal overlast voor de omwonenden. De turf werd via het nabijgelegen haventje aangevoerd. Vlak in de buurt bevond zich een lunchroom en er werden ook kamers verhuurd. Toen hij vergunning voor de bouw van een tweede oven aanvroeg, wisten de buurtbewoners dit tegen te houden met als gevolg dat hij al in 1927 naar een terrein buiten Voorschoten verhuist.
Hoewel zijn werk in de loop der jaren in diverse musea tentoongesteld is, bevindt de grootste collectie zich in het Museum Voorschoten. In ons dorp was zijn kunst enkele malen te bewonderen, onder andere in de kunstzaal De Rietvink (1926) , in de kunstzaal Heuff (1961) en bij de Galerie Kerkdam (1977). Ook in de wisselcollectie in de bibliotheek is aandacht besteed aan het werk van Pieter (2013). In de Telegraaf van 14 november 1924 staat een artikel over hem met de pakkende titel: “Nooit falende smaak en zijn allergelukkigst evenwichtsgevoel”.
Carl Doeke Eisma
Een dekselpot met gestileerde vissen door Pieter Groeneveldt gemaakt.
De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.