Gerrit Jan van der Veen
De Amsterdamse slager Gerrit Jan van der Veen kreeg samen met zijn vrouw Dorothea Lorentz vier kinderen, drie jongens en een meisje. Drie ervan zouden kunstenaar worden. De bekendste was de beeldhouwer die dezelfde voornamen kreeg als zijn vader, Gerrit Jan van der Veen.

Hij leefde van 1902 tot 1944 en hoewel hij een veelbelovend kunstenaar was, is hij om een totaal andere reden bekend geworden. Hij was uitermate actief in het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 10 juni 1944 is hij door de Duitsers gefusilleerd. Zijn jongere zuster, Dorothea Johanna (1910 tot 2001) ging evenals haar broer Gerrit naar de Academie en werd ook kunstenares. Eén van haar andere broers zou, zij het op latere leeftijd, eveneens kunstenaar worden.

Christoph Friedrich Gottlieb van der Veen

Gob van der Veen, zoals hij zich liet noemen, is op 15 augustus 1901 in Amsterdam geboren. Hij studeerde aan de MTS bouwkunde. In een artikel in het NRC Handelsblad van 9 oktober 1970 las ik, dat hij ontwerper van werkplaatsen en fabrieken in Wassenaar was. Of hiermee bedoeld wordt dat hij in Wassenaar woonde toen hij die ontwerpen maakte of dat die werkplaatsen en fabrieken in ons dorp gerealiseerd zijn, is mij niet duidelijk geworden. Dit zou in de jaren ’60 plaatsgevonden moeten hebben. Ook staat er in hetzelfde artikel, dat hij na een smak voorover van de trap, tijdens zijn genezingsproces hiervan begon te tekenen en te schilderen, in een stijl die men naïef is gaan noemen. Verder staat er: Gob van der Veen is een echte naïef, die te midden van deze prozaïsche moderne wereld plotseling de werkelijkheid of de fantasie bijzonder fris en efficiënt weet op te roepen en zich daarin zowel van de officiële beeldende kunstenaars als van de zondagsschilders of amateurs weet te onderscheiden. Het is overigens meer in het algemeen de verrijkende functie van de naïeven, dat zij hele delen uit ons ervaringsleven, overgeslagen door officiële kunstenaars, op hun eigen en onnavolgbare wijze voor ons indringend en hartveroverend weten voor te zetten, bewust te maken. Over de bijgevoegde illustratie wordt opgemerkt: De stilte om een slapende poes op een grasgazon is een algemeen menselijke ervaring, gesteld dat men er voor open staat. Toch heeft geen het ooit zo opgeroepen en waar gemaakt als Gob van der Veen in een van zijn beste pastels. (Bij het vervaardigen van een pastel worden zachte, gedempte tinten gebruikt.) Gob van der Veen is op 11 juli 1972 in Wassenaar overleden.

Mocht u hem gekend hebben of het een en ander over hem kunnen vertellen, mijn e-mailadres staat hieronder. Wie weet komt er dan een vervolgartikel in deze krant.

Carl Doeke Eisma

Poes in een tuin van Gob van der Veen, ca 1970.

De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.