Dirk Hidde Nijland

Dirk is op 2 april 1881 in Dordrecht geboren. Zijn vader was vermogend en kunstverzamelaar, zodat Dirk al op jonge leeftijd met diverse kunstvormen in aanraking kwam. Nadat hij drie jaar HBS had afgerond, besloot hij naar het kunstenaarsdorp Laren te gaan. Hij was toen 15 jaar. Hier kreeg hij les van Antoon Derkinderen en Jan Toorop. In 1897 ging hij naar de Rijksschool voor Kunstnijverheid in Amsterdam en twee jaar later werd hij leerling op de Academie in Rotterdam.

Vervolgens ging hij in Brussel wonen en na een bezoek aan Parijs keerde hij naar Brussel terug. Hier leerde hij zijn vrouw, jonkvrouw Marie van der Meer de Walcheren kennen en kort daarna, in 1902, zijn ze getrouwd. Ze kregen vier kinderen. In 1904 woonde hij in Katwijk en een jaar later in Rhoon, een plaatsje onder de rook van Rotterdam. Hier zou hij tot 1918 blijven wonen om vervolgens naar Wassenaar te verhuizen. Hij had inmiddels de kunstkenner H.P. Bremmer leren kennen en die adviseerde hem om zich niet alleen tot het vervaardigen van schilderijen en tekeningen te beperken maar om ook houtsneden te gaan maken en hier werd hij een meester in. In 1943 ging hij in Leiden wonen. Begin 1947 is zijn vrouw Marie overleden en in datzelfde jaar is hij getrouwd met Mea Verwey, één van de dochters van de bekende dichter en schrijver Albert Verwey. Ze gingen in haar huis in Santpoort wonen. Dirk kreeg in die tijd last van een oogaandoening en evenwichtsproblemen en mede hierdoor kwam er nog maar weinig werk uit zijn handen. Samen met Mea heeft hij rond 1950 De Pauwhof hier in Wassenaar bezocht, een plek waar kunstenaars tot rust konden komen. Van 1940 tot 1992 was dit vakantiehuis, zoals het ook wel genoemd werd, gevestigd op het adres Rijksstraatweg 420. Mea heeft hier een gedicht over geschreven. zoals uit het eerste couplet blijkt:

Wij kwamen lopend op "de Pauwhof" aan.

De pauw zag ik in steen gebeiteld staan,

en dacht: het rijke pronken en het schelle schreeuwen

zullen ons morgen wel versteld doen staan.

Het Roze Huisje

Omdat één van hun kinderen aan astma leed, besloten Dirk en zijn vrouw in 1917 vanuit het vochtige klimaat in Rhoon naar Wassenaar te verhuizen. Hij kocht een stuk grond aan de Jagerslaan en de bekende architect M.J. Granpré Molière kreeg de opdracht om er een huis op te bouwen. Dirk bemoeide zich nauwelijks met het ontwerp en de bouw hiervan. Het enige waar hij zich wel mee bemoeide was de kleur van de buitenmuren en die werden dan ook roze geschilderd. (Het huis staat er nog steeds, op nummer 11. Wel is er in de loop der jaren het één en ander aan veranderd en de buitenmuren zijn wit geschilderd.) Dirk werd lid van  de Haagsche Kunstkring en Pulchri Studio. Hun huis werd een trefpunt voor kunstenaars. Zo kwamen mensen als: Charley Toorop, Bart van der Lek, John Raedecker en Jan Altorf met regelmaat op bezoek. In de loop van 1943 moest hun huis op last van de Duitsers worden ontruimd en toen is het gezin naar Leiden vertrokken.

In een krantenartikel over zijn werk, las ik: "Hij is een meester in het vastleggen van alledaagse dingen. Vooral de scheiding tussen water en land heeft hem geïnspireerd. Hij had oog voor de schoonheid van prozaïsche dingen."

Op 27 maart 1955 is Dirk overleden.

Carl Doeke Eisma

Zelfportret Dirk Hidde Nijland, ca. 1908, Kunstkaart van Art Unlimited.