Op 16 februari was het precies honderd jaar geleden dat Jan Ligthart overleden is. Hoewel zijn betekenis voor het totale onderwijs in ons land niet gering was en is, is hij toch vooral bekend geworden door het schrijven van boekjes als Ot en Sien en door het bedenken van de leesplank Aap Noot Mies.

Vrijwel alle boekjes die hij geschreven heeft en dat zijn er veel meer dan de vier boekjes over Ot en Sien, heeft hij samen met zijn vriend Hindericus Scheepstra geschreven. Beide schrijvers waren van mening dat de illustraties in die boekjes minstens zo belangrijk waren als de tekst zelf. Ligthart kende een schoolmeester in Den Haag, die enkele akten voor tekenen gehaald had, W.K. de Bruin en hij heeft aan hem gevraagd of hij hun eerste serie boekjes getiteld De Wereld in (1898) van tekeningen wilde voorzien. Enkele jaren later kreeg Cornelis Jetses een opdracht van de uitgeverij van die boekjes, J.B. Wolters  en zo leerden Ligthart en Scheepstra het werk van Jetses kennen en ze waren beiden van mening dat hij de ideale illustrator van hun boekjes zou kunnen zijn. Uit een briefwisseling van de schrijvers begrijp ik dat ze het hier moeilijk mee hadden. Hoe maakte je dat duidelijk aan De Bruin? Scheepstra schrijft in een brief van 16 oktober 1902 gericht aan Jan Ligthart  "Zal ik met Jetses, die de volgende week bij mij komt, over de illustraties praten? Ik vind dat Jetses het in elk geval moet illustreren, die doet het mooier dan iemand anders. Niet allemaal van die stijve plaatjes, maar allerlei leutigheden er ook tusschen. Wat dunkt je?"  Ligthart had een soort tussenoplossing bedacht zoals uit zijn antwoord blijkt: "De Bruin is vanmiddag bij me geweest en we hebben heel wat afgepraat. Ook dat de illustraties door Jetses gemaakt zullen worden. De Bruin kan ze wel leveren en zal er voor betaald worden, maar de zijne worden dan niet gebruikt." En zo is het gouden trio zoals ze later genoemd werden, ontstaan.

Cornelis Jetses heeft van 1938 tot aan zijn dood in 1955 in ons dorp gewoond, op het adres Kievietslaan 17. Hij ligt samen met zijn vrouw, zijn dochter en zijn schoonzoon Huub Kalsbeek bij de Dorpskerk begraven. Huub heeft een aantal jaren als onderwijzer op de Christelijke Bloemcampschool gewerkt. In 1951 verscheen er een artikel over Jetses in Het Vrije Volk, ik citeer:  " Jetses woont in Wassenaar, terzijde van het stadslawaai. Hij ontving ons in zijn grote atelierkamer. Een bejaard man met een grijs baardje en een snor. Een man vol rust, die nu en dan een zin gebarend onderstreept met de lange fijne handen, waarmee hij Ligtharts schepping vorm gaf. "

Overigens doet het oeuvre van W.K. de Bruin zeker niet onder voor dat van Jetses. Ook hij heeft talloze schoolboekjes, kinderboeken en romans van prachtige illustraties voorzien. Maar goed, een mens moet soms kiezen, nietwaar?

Carl Doeke Eisma

Een van de vele illustraties die Cornelis Jetses maakte

De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.