Nummer 329 van deze rubriek ging over de grafisch ontwerper Piet Zwart. Daarin noemde ik ook Paul Schuitema, de grootvader van de bekende Wassenaarse kunstenares Maayke Schuitema. En ook hij heeft in ons dorp gewoond.

Ik las over Paul, dat hij internationale faam verwierf als ontwerper, graficus, fotograaf en filmer. Voldoende reden om hem een plaatsje in deze rubriek te geven. Wel is het zo dat ik me zal moeten beperken. Al lezende over zijn werk kwam ik erachter dat hij op al de genoemde terreinen uitblonk, maar ach, “In de beperking toont zich de meester”, zoals Goethe - uiteraard in het Duits - terecht geschreven heeft.

Paul Schuitema

Geert Paul Hendrikus Schuitema is in 1897 in Groningen geboren. Zijn vader was werkzaam als inspecteur bij een levensverzekeringsmaatschappij. Toen Paul 13 jaar was, verhuisde het gezin naar Rotterdam. Van 1915 tot 1920 studeerde hij aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Aanvankelijk voor de akte MO tekenen en later legde hij zich op tekenen en portret- en figuurschilderen toe. In 1924 kreeg hij zijn eerste opdracht als ontwerper en vanaf 1927 ging hij experimenteren met de fotografie. Van 1930 tot aan zijn pensioen in 1962 was hij als docent verbonden aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, zowel op het gebied van ontwerpen als op dat van de fotografie. Dat laatste was opmerkelijk. Deze Academie was de eerste in Nederland die dit vak toevoegde aan het bestaande pakket van vakken. In 1936 trouwde hij met Elly van Dobben. Ze kregen drie kinderen, Martin, Hanneke en Etsko. Hij had Elly in het Gemeenschapshuis in Voorburg, waar politiek geëngageerde jongeren elkaar ontmoetten, leren kennen. Ze gingen in Den Haag wonen en in 1939 verhuisden ze naar Wassenaar. Tot zijn dood in 1973 bleven ze op hetzelfde adres wonen: De Lus 14.

Naast de fotografie heeft hij zich met filmen beziggehouden. Zo werd vanaf 1937 zijn film ‘Maasbruggen’ vertoond. Hij was van mening, dat deze twee kunstvormen konden helpen om de positie van arbeiders te verbeteren. Gedurende de Tweede Wereldoorlog bleef hij les geven en bovendien maakte hij foto’s en films die door het verzet gebruikt konden worden.
Samen met Piet Zwart en Jan Bouwman schreef hij na de oorlog een rapport over de toekomst van de industriële vormgeving. “Je zocht automatisch naar een eenheid tussen tekst en beeld”, zo schrijft hij. En wat dat beeld betreft gaf hij meestal de voorkeur aan foto’s. Deze foto’s moesten dan wel gelijkwaardig zijn aan de tekst. Vandaar de titel van deze bijdrage: “Aan tekeningetjes had ik een hekel, ik gaf de voorkeur aan de fotografie”.

Carl Doeke Eisma

Een stoeltje dat hij ca. 1934 ontworpen heeft

De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.