Dit verhaal gaat over de grafisch ontwerper Piet Zwart. Grafische vormgeving wil zeggen het visueel vormgeven van ideeën op papier of in afbeeldingen en daar zijn zowel artistieke als technische vaardigheden voor nodig. Overigens heeft hij naast dit grafische werk ook naam gemaakt als industrieel ontwerper, als architect, als fotograaf, als typograaf en als ontwerper van boekbanden. Een veelzijdig man dus.
Piet is in 1885 in Zaandijk geboren. Het werd al snel duidelijk dat hij een getalenteerd tekenaar was en hij wilde dan ook een opleiding in die richting gaan volgen. Hoewel zijn vader van mening was dat hier geen droog brood mee te verdienen was, steunde hij hem toch bij die keuze. Van 1902 tot 1907 volgde hij dan ook een opleiding bij de Rijksschool voor Kunstnijverheid in Amsterdam en hierna ging hij als leraar op een school in Leeuwarden werken. Van 1913 tot 1927 woonde hij in Voorburg en in die periode heeft hij zowel met Berlage als met Jan Wils samengewerkt. De laatste vond dat de te gebruiken kleuren in zijn ontwerpen door een kunstenaar bedacht moesten worden. Zo hebben ze samen de bekende keukens van Bruynzeel in die tijd vorm gegeven. In 1925 ontwierp hij een straatlantaarn, die ten onrechte aan Berlage werd en soms nog wordt toegeschreven. Wel is het zo dat hij in die tijd als 1e tekenaar bij Berlage werkte. In diverse steden in ons land – o.a. in Den Haag – kunt u deze lantaarn nog steeds bewonderen. In 1927 kwam Piet in ons dorp wonen op het adres Rijksstraatweg 290. In datzelfde jaar trouwde hij met Nel Cleijndert nadat zijn eerste huwelijk op de klippen gelopen was. Ze kregen vier kinderen: Peer, Karst, Comine en Aart. Karst trad min of meer in de voetsporen van zijn vader. Naast het werk voor Bruynzeel heeft Piet onder meer voor de PTT en de kabelfabriek Delft gewerkt. Eén van zijn collega’s was Paul Schuitema, de grootvader van Maayke. Ook hij woonde in Wassenaar op het adres De Lus 14. Piet heeft vele onderscheidingen voor zijn werk gekregen. Hij werd zelfs dé ontwerper van de 20e eeuw genoemd! Vrijwel tot aan zijn dood - in 1977 – heeft hij samen met zijn vrouw op hetzelfde adres in Wassenaar gewoond. Wel is het zo, dat hij in Leidschendam – waarschijnlijk in een rusthuis – overleden is. Nel is 11 jaar later overleden. Ik voeg een zelfportret toe, waaruit blijkt dat hij zeker een begaafd tekenaar was, en een afbeelding van een door hem ontworpen stoel.
Carl Doeke Eisma
De Historische Vereniging Oud Wassenaer heeft getracht de rechthebbenden van afbeeldingen te achterhalen. Degene die de auteursrechten hierop heeft, wordt daarom uitgenodigd met de secretaris contact op te nemen. Voor de duidelijkheid in relatie tot de tekst zijn enkele foto’s bewerkt.