Oud Wassenaer

  • Home
  • Vereniging
    • Wie zijn we en wat doen we
    • Bestuur, commissies, werkgroepen
    • Statuten
    • Huishoudelijk reglement
    • Lid worden
    • Contact
    • Beleidsplan
    • Jaarverslagen
    • Ledenvergadering
    • Privacyverklaring
  • Nieuws
    • Nieuwsberichten
    • Nieuwsarchief
  • Activiteiten
    • Open Monumentendag
    • Cursussen
    • Cursusarchief
    • Excursies
    • Lezingen
    • Monumentenborden
    • Schenkingen
    • Tentoonstellingen
    • Bibliotheek
  • Publicaties
    • Publicaties
    • Capita Selecta
  • Actueel Verleden
  • 2e Wereldoorlog
    • Namenlijst Wassenaarse slachtoffers 2e Wereldoorlog
    • Struikelstenen
    • Verhalen
    • Herdenkingen
    • 80 jaar vrijheid
    • Diverse onderwepen
  • Links
  • Contact
  • Zoek

Oud Wassenaer

  • Home
  • Vereniging
    • Wie zijn we en wat doen we
    • Bestuur, commissies, werkgroepen
    • Statuten
    • Huishoudelijk reglement
    • Lid worden
    • Contact
    • Beleidsplan
    • Jaarverslagen
    • Ledenvergadering
    • Privacyverklaring
  • Nieuws
    • Nieuwsberichten
    • Nieuwsarchief
  • Activiteiten
    • Open Monumentendag
    • Cursussen
    • Cursusarchief
    • Excursies
    • Lezingen
    • Monumentenborden
    • Schenkingen
    • Tentoonstellingen
    • Bibliotheek
  • Publicaties
    • Publicaties
    • Capita Selecta
  • Actueel Verleden
  • 2e Wereldoorlog
    • Namenlijst Wassenaarse slachtoffers 2e Wereldoorlog
    • Struikelstenen
    • Verhalen
    • Herdenkingen
    • 80 jaar vrijheid
    • Diverse onderwepen
  • Links
  • Contact
  • Zoek

Gebeeterde Beesten (Nr 15)

Aandacht voor om zich heen grijpende veeziekten is beslist niet van alleen deze tijd. Met name in de 18e eeuw werden de Verenigde Nederlanden herhaaldelijk getroffen door de zogenaamde Veepest. De ergste pestgolven deden zich voor in de perioden 1714-1720 en 1744-1754. De derde die zich in de Republiek in de periode 1769-1784 voordeed was weliswaar de minst ernstige, maar Wassenaar ontkwam daar niet aan. Op 19 april 1769 werd door Schout en Geregten van Wassenaer en Zuijdwijk "Gheformeert en aen haer Ed: Mog: [de Staten van Holland en West-Friesland] afgesonden, de volgende Missive en Lijst aengaende de besmettelijke Ziekte onder 't Rundvee, alhier". Ze schrijven dat de besmettelijke ziekte zich heeft geopenbaard  "op de Stal van Willem Sonnevelt, woonende op een wooning [boerderij] van den Hoog Gebooren heere Grave van Wassenaer, genaemd 't Huijs ter Weer, [het huidige jongerencentrum Boerderij Ter Weer aan de Deijlerweg] leggende over de Huijse van Zuijdwijk." De 12e april is er een beest gestorven zonder dat men zeker was of zulks van de besmettelijke ziekte was of niet, maar "dat ten selven dage 4 andere Beesten in hun Eeten verminderden". Er volgt een uitvoerige beschrijving van het verdere verloop. "Ses van dezelve Beesten sijn Spaanse Vliegen [2 cm lange groene kevers] gezet agter de Schoft, ter zijden de Rugstreng, twee andere Lijnsaet Olij ingegeeven, …". In de weken daarna worden herhaaldelijk lijsten ingezonden met de aantallen van "besmette, gestorvene en gebeeterde runderbeesten, …" In de lijst van 3 augustus 1769 komen inmiddels de namen van 28 veehouders voor waar de ziekte zich voordeed. Het totale aantal dode dieren is dan 155, gemiddeld ruim 5 per bedrijf. In october/november 1769 blijken 86 bedrijven besmet. Ongeveer driekwart van de 1637 daar aanwezige beesten werden ziek. Van de zieke beesten ging tweederde dood, maar eenderde herstelde weer. Dat waren "gebeeterde beesten". Blijkens verslagen van veeverkopingen enkele jaren later, brachten deze gebeeterde beesten twee tot drie keer zoveel op als andere koeien. Naar men mag aannenemen waren ze meer waard omdat ze immuun voor de veepest geworden waren.

Wat opvalt is dat op elke vergadering van het Ambachtsbestuur de stand van zaken aan de orde komt. Momenteel heeft een uitbraak van veeziekte aanzienlijke gevolgen voor de landbouw alsmede de toeleverende bedrijven en de verwerkende industrie. In de 18e eeuw waren de gevolgen voor de samenleving nog veel ingrijpender, toen nog omstreeks 40% van de totale bevolking in de landbouw werkzaam was.

                                                                                                                                               A.J. Niphuis

Onderwerpen

  • Archeologie
  • Bestuur
  • Dorpsleven
  • Dorpskarakter
  • Landelijk gebied
  • Bijzondere gebouwen en plekken
  • Bedrijvigheid
  • Wegen en vervoer
  • Beeldende kunstenaars
  • Schrijvers
  • Diversen

Historisch Informatie Punt (HIP)

Iedere laatste zaterdag van de maand (behalve in de zomermaanden) is het Historisch Informatie Punt (HIP) in de Bibliotheek aan de Langstraat geopend. Tussen 11.00 en 16.00 kunt u hier terecht met vragen en opmerkingen over de geschiedenis van Wassenaar.

Doelstelling

Op de bres staan voor de cultuurhistorie van Wassenaar, dat is wat de vereniging wil. Dat doet zij o.a. door het bevorderen van de lokale monumentenzorg, het organiseren van lezingen, cursussen, excursies en tentoonstellingen en het uitgeven van publicaties.

Contact Historische Vereniging Oud Wassenaer

Secretaris M.F.J. Spierings - info@oudwassenaer.nl