De inmiddels overleden oud-aannemer L.A.M. Looijestijn was in 1996 betrokken bij de voorbereiding van Open Monumentendag in Wassenaar. Hij verklaarde zich bereid om informatie te verzamelen over oude, veelal verdwenen fabriekjes en bedrijven in Wassenaar.

Dat resulteerde in een 19 bedrijven tellende lijst, die tijdens Open Monumentendag op beperkte schaal werd verspreid. Het leek mij een goed idee om deze lijst in de rubriek Actueel Verleden integraal op te nemen, zij het in een iets andere volgorde. Als herinnering aan een aimabele man. En als een belangrijke bijdrage aan de Wassenaarse geschiedschrijving.

Als eerste noemde de heer Looijestijn de fa. N. van Ammers, Langstraat 44 (nu Wico). Hier was een zadelmakerij gevestigd en vond reparatie plaats van alle soorten tuigwerk. Op Langstraat 58 zat de machinale inrichting voor rollend materiaal P.H. Goemans. Deze bestond reeds in 1928. In 1932 begon Goemans met ziekenvervoer met een eigen ziekenwagen. Dan was er nog de carosseriefabriek P. Sevenhoven, Langstraat 21. Deze bestond van 1929 tot ca. 1975. In 1928 stond op de hoek Langstraat/Achterweg de carosseriefabriek W. Zwartjes. Deze firma verhuisde in 1930 naar Molenstraat 23 (afgebroken) en in 1969 naar de Hofcampweg. In 1982 is deze fabriek opgeheven. C. Steinwegs, Langstraat 80, begon in 1932 met radiodistributie. Wanneer deze activiteiten werden beëindigd is niet achterhaald.

Aan het Tuinpad was van 1944 tot en met 1976 gevestigd de fabriek van chemische producten Bakker. De fabriek zat in de oude bollenschuur van Kraaij. Eveneens aan het Tuinpad (op nr. 42) zat van 1940 tot 1952 de limonadefabriek G.A. van der Drift. Deze fabriek was in 1922 begonnen in de Kerkstraat op nr. 11. Aan de Kerkstraat 34 stond tussen 1927 en 1953 de machinefabriek Slotboom v/h Knape. In de Duinrellweg vond men tussen 1911 en 1944 de wagenmakerij Van der Loo. De rietdekker P. Looijestijn was in de jaren twintig werkzaam op de hoek van de Berkheistraat en de Kerkhoflaan. Zijn houten werkplaats “De Rietschuur” staat er nog. Ook het gebouw van de vroegere Coöperatieve graanmaalderij “De Samenwerking” aan de Haven nr. 9 bestaat nog. De graanmaalderij was hier gevestigd van 1927 tot ongeveer 1970. Verdwenen is wel het gebouw van de N.V. Eerste Wassenaarsche Wasscherij aan de Kasstraat 1. Deze wasserij fungeerde van 1927 tot 1935.

Aan de Oostdorperweg 59, in de oude bollenschuur van Hooijmans, was sinds 1929 gevestigd de timmerfabriek “Oostdorp”. In 1938 verhuisde deze firma naar de Achterweg, in een bollenschuur achter nr. 22. Later werd dit bedrijf overgenomen door C. van Laar.

Fabriekjes waren er ook in de Adriaan Pauwstraat. Op nr. 17 zat tot 1967 de Ellens-tochtstrippenfabriek van Dijksterhuis. Op nr. 37 was tussen 1940 en 1953 gevestigd de brilmonturenfabriek Meulenberg.

De heer Looijestijn maakt ook nog gewag van de ballpennenfabriek Van Dort & Co., gevestigd aan de Laan van Rhemen van Rhemenshuizen 10, van 1945 tot medio 1947. Daarna is deze fabriek verhuisd naar Leiden. Het merk van de balpen was “Reynold”, de onderdelen kwamen uit Amerika. De heer Looijestijn maakte ook gewag van de Wassenaarsche Coöperatieve Brood, koek en beschuitbakkerij “Ons Doel” die reeds in 1928 bestond, maar waarvan niet achterhaald kon worden waar deze gevestigd was. Aan de Middelweg, hoek Santhorstlaan, was de kruidendrogerij van Prins. Tot slot worden nog twee rozenkwekerijen genoemd: die van Vogels in Duinrell en Rozenkwekerij Looijestijn aan de Hoge Klei (het witte huisje van de familie Noordermeer-Looijestijn staat er nog). Duidelijk is dat Looijestijn zich beperkte tot de dorpskom, want de echt grote bedrijven als de melkfabriek Menken aan de Menkenlaan en de vleesfabriek van Van den Berg aan de Rijksstraatweg noemde hij niet. Compleet is de lijst niet en de redactie houdt zich aanbevolen voor aanvullingen!

Robert van Lit

Dr. Mansveltkade met zicht op de wasserij aan de Kasstraat, augustus 1954. Gemeentearchief Wassenaar.