De werktijden van barbier Jan Stouten waren rond 1900 naar onze begrippen onwaarschijnlijk lang. Op dinsdag en zaterdag maakte hij lopend een rondgang door de gemeente om klanten aan huis te scheren. Zijn eerste klant om half vier ’s ochtends was een boer op Raaphorst (onderdeel van het landgoed De Horsten).
Daarna trok hij verder zuidwaarts door de Veenzijdse polder, langs de Raaphorstlaan. De boerderijen waren vanaf de openbare weg te bereiken via een lange oprijlaan. Dat betekende dat er veel omgelopen moest worden. maar gelukkig hadden de boeren planken over diverse sloten gelegd zodat je sneller van boerderij naar boerderij kon komen. Soms werd de barbier gehinderd door veekopers die op de boerderij kwamen. Zij namen de boer vaak nogal lang in beslag en dan moest Stouten wachten. Die veekopers trokken ook van boerderij naar boerderij. Om hen de pas af te snijden, trok Stouten na zelf overgestoken te hebben, de plank over de sloot weg, zodat de veekopers die na hem kwamen moesten omlopen. De kooplui hadden al snel door wie hen deze streek had geleverd en zinden op wraak. Dat deden ze door een plank die Stouten zou oversteken, half door te zagen. Het resultaat was dat de kapper door de plank zakte en tot zijn middel in een moddersloot verdween.
De route die Stouten nam, voerde onder andere naar de herenboerderij De Wilde Zee aan de Raaphorstlaan, waarna hij de Rijksstraatweg overstak. De volgende klant was een oude heer die in een koepeltje van het landgoed De Wittenburg woonde, dat aan de Rijksstraatweg stond. Daarna ging Stouten naar de heer Van der Ham, de bewoner van de portierswoning van huize Langenhorst. De volgende haltes waren de landgoederen Reigersbergen en Marlot. Ter plaatse van het huidige appartementencomplex Chateau Bleu aan de Leidsestraatweg stond het hotel / restaurant Roomhuis / Boschhek, waar Stouten negen kelners moest scheren. Via Oosterbeek trok onze barbier naar boerderij Het Uilennest (ter plaatse van de latere Julianakazerne), om daarna de boer van Clingendael te scheren. Het was dan inmiddels rond één uur in de middag geworden, tijd om zijn brood op te eten.
Na de lunch werden klanten aan de Waalsdorperlaan en de Buurtweg bezocht, onder wie de boeren van Straalen (Voorlinden) en Heijstek (Blankenhoeve). Via het landgoed Groot Haesebroek trok de kapper weer richting dorp. Daar kwam hij dan rond vijf uur terug, na onderweg nog wat klanten te hebben geholpen. Hij had dan bijna honderd klanten geschoren en ook enkele daarvan geknipt. Hiermee had hij in totaal drie gulden verdiend. In de winkel aan de Schoolstraat zaten inmiddels al wat klanten klaar. Onder hen meestal ook zijn schoonvader Thijs Altorf die steevast mopperde dat hij al een half uur zat te wachten... Het werk op de zaterdagavond ging vaak door tot diep in de nacht en daarna moest Stouten de volgende ochtend vroeg direct weer op pad. ‘Als hij dan zondagmorgen om half zeven thuis kwam van de boer aan de Katwijkseweg (zo schrijft dorpshistoricus L.G. Oosterling in zijn rubriek ‘Historisch Wassenaar’ van 16 juli 1964) dan had hij 27 uur onafgebroken gewerkt.’
Achterkleinzoon Jan Stouten denkt dat het vele lopen zijn overgrootvader fit hield. Het verhaal gaat dat de barbier zwaar kou vatte toen hij een keer mocht meerijden over de Rijksstraatweg in een open vrachtwagentje. Dat werd hem fataal. Johannes Stouten stierf in het harnas, op 2 maart 1929. Zijn weduwe Johanna Altorf overleed in het zelfde jaar, op oudejaarsavond.
Robert van Lit
Op de plaats van het witte huis aan de Schoolstraat stond de kapperszaak van Jan Stouten. Foto door Mariëtte van Lit.